Πεσόντες του 40

ΕΥΧΕΣ/WISH

2011-12-23T03:32:00.000-08:00

Εύχομαι σε όλους τους αναγνώστες και φίλους στις 5 ηπείρους το/

I wish all readers and friends on 5 continents in

να είναι χαρούμενο και ειρηνικό/ to be happy and paeceful

Ο εορτασμός της 71ης επετείου του ΟΧΙ πέρα απ'τα σύνορα

2011-11-03T07:29:00.000-07:00

Ο εορτασμός της 71^ης επετείου του ΟΧΙ πέρα από τα σύνορα, εκεί που αναπαύονται εκείνοι που έδειξαν στους λαούς της γης πως πολεμούν οι ήρωες, όταν οι περιστάσεις το απαιτούν

Με λαμπρότητα γιορτάστηκε η 71^η επέτειος του ΟΧΙ πέρα από τα σύνορα στο χωριό Βουλιαράτι Αργυροκάστρου, εκεί που βρίσκεται το μοναδικό στρατιωτικό κοιμητήριο στην Αλβανία με αναγνωρισμένους πεσόντες του’ 40.

Την παραμονή της 28^ης Οκτωβρίου αντιπροσωπεία του Συνδέσμου ιστορικών συγγραφέων μαζί με συγγενείς πεσόντων πραγματοποίησε επίσκεψη-προσκύνημα σε τόπους τιμής Ελλήνων μαχητών του’40.

Συγκεκριμένα επισκέφθηκε στα στενά της Κλεισούρας την τοποθεσία Σαϊμόλα όπου μέσα σε ένα χωράφι αναπαύονται 720 περίπου μαχητές του'40, το αναγνωρισμένο πρόσφατα δεύτερο στρατιωτικό κοιμητήριο Κλεισούρας που πρόκειται να φιλοξενήσει οστά μαχητών του'40, την κωμόπολη της Κλεισούρας και της Πρεμετής καθώς και τα χωριά Κοσίνα και Κούταλι.

Ανήμερα στις 28 Οκτωβρίου στο χωριό Βουλιαράτι τελέστηκε δοξολογία στην εκκλησία του Αγίου Αθανασίου που χρονολογείται από το 1584. Χοροστάτησε ο Σεβασμιότατος μητροπολίτης Αργυροκάστρου κ.Δημήτριος.

Πλήθος κόσμου από την Ελλάδα και την Ελληνική μειονότητα συμμετείχε στην εκδήλωση.

Μετά το τέλος της δοξολογίας σχηματίστηκε πομπή και όλοι κατευθύνθηκαν στο στρατιωτικό κοιμητήριο.

Η επιμνημόσυνη δέηση

Στο στρατιωτικό κοιμητήριο έγινε η επιμνημόσυνη δέηση, το προσκλητήριο πεσόντων και η μαθητική εκδήλωση.

Συγκινητική ήταν η παρουσία των συγγενών των πεσόντων που αναπαύονται στο στρατιωτικό κοιμητήριο.

Παραβρέθηκαν ο πρέσβης της Ελλάδος στα Τίρανα κ. Νικόλαος Πάζιος, ο Γενικός πρόξενος της Ελλάδος στο Αργυρόκαστρο κ. Ιωάννης Ριζόπουλος, ο Υπουργός εργασίας της Αλβανίας κ.Σπύρος Ξέρρας, ο πρόεδρος του ΚΕΑΔ και βουλευτής κ.Ευάγγελος Ντούλες, ο αντιπρόεδρος της Αλβανικής βουλής, βουλευτής Βαγγέλης Τάβος, ο βουλευτής Αυλώνας Κώστας Μπάρκας, ο πρόεδρος της «ΟΜΟΝΟΙΑ» κ. Βασίλης Μπολάνος, ο ακόλουθος Αμυνας της Ελληνικής πρεσβείας στα Τίρανα. η περιφερειάρχης Αργυροκάστρου κ.Μιμόζα Τσόμο,οι έπαρχοι της περιοχής, εκπρόσωποι από την Ελλάδα του Συνδέσμου Ιστορικών Συγγραφέων, οι συγγενείς των πεσόντων και εκπρόσωποι βορειοηπειρωτικών σωματείων και πολλοί άλλοι.

Το μνημείο που βρίσκεται δίπλα απ’το ναό της Αγίας Σκέπης γέμισε από στεφάνια που κατέθεσαν:

Ο πρέσβης της Ελλάδος στα Τίρανα κ.Νικόλαος Πάζιος, ο Υπουργός Εργασίας της Αλβανίας κ.Σπύρος Ξέρας, ο Ακόλουθος Αμυνας της Ελληνικής Πρεσβείας στα Τίρανα, ο πρόεδρος του ΚΕΑΔ κ.Βαγγέλης Ντούλες, ο ανεξάρτητος βουλευτής Βαγγέλης Τάβος, η Περιφερειάρχης Αργυροκάστρου κ.Μιμόζα Τσόμο, ο Πρόεδρος της «ΟΜΟΝΟΙΑ» κ.Βασίλης Μπολάνος, ο πρόεδρος του ΕΕΜΜ-MEGA κ.Χρήστος Κίτσιος, ο Δήμαρχος Αργυροκάστρου, ο Αντιπρύτανης του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων κ.Γεώργιος Καψάλης, ο εκπρόσωπος των συγγενών των πεσόντων στο Βουλιαράτι κ.Γεώργιος Ιατρού, ο εκπρόσωπος του Συνδέσμου Ιστορικών Συγγραφέων κ.Αγαθοκλής ο Παναγούλιας, ο εκπρόσωπος των συγγενών των Αρτινών πεσόντων στο Βοδίνο Δρόπολης κ.Ιωάννης Μπουραντάς, ο εκπρόσωπος της Χριστιανικής Φοιτητικής Δράσης Θεσσαλονίκης, της νεολαίας βορειοηπειρωτών και μερικοί άλλοι καθώς και οι μαθητές και δάσκαλοι των σχολείων του Βουλιαρατίου.

Ο πρέσβης της Ελλάδος στα Τίρανα Νικ. Πάζιος κατέθεσε στεφάνι και στη συνέχεια διάβασε και το μήνυμα της Πολιτικής ηγεσίας της Ελλάδος για την ημέρα της επετείου.

Ο εκπρόσωπος του Συνδέσμου Ιστορικών Συγγραφέων

Αγαθοκλής Παναγούλιας κατέθεσε στεφάνι

Η μαθητική εκδήλωση

Η εκδήλωση στο στρατιωτικό κοιμητήριο έκλεισε με μαθητική εκδήλωση και τον Εθνικό ύμνο. Αξίζουν συγχαρητήρια στο εκπαιδευτικό προσωπικό των σχολείων του Βουλιαρατίου για την άρτια παρουσίαση και την επιλογή των ποιημάτων και των απαγγελιών που ήταν εμπνευσμένα από γεγονότα που διαδραματίστηκαν τον καιρό του πολέμου στον τόπο τους.

Η δεξίωση

Στην κεντρική πλατεία του χωριού έγινε η δεξίωση για τους επισκέπτες και τους συγγενείς των πεσόντων.

Ολοι έφυγαν ενθουσιασμένοι και αναβαπτισμένοι, ανανέωσαν δε το ραντεβού για τον επόμενο χρόνο.

Αποσπάσματα από την εκδήλωση παρακολουθείστε στο βίντεο που ακολουθεί:

Πεσόντες του 40 -Αντίκρισε τον τάφο του θείου της μετά από 71 χρόνια

2011-11-01T23:29:00.000-07:00

Αντίκρισε τον τάφο του θείου της μετά από 71 χρόνια

Με λαμπρότητα και συγκίνηση έγιναν στις 28/10/2011 οι εκδηλώσεις για την επέτειο του ΟΧΙ στο χωριό Βουλιαράτι Αργυροκάστρου, εκεί όπου βρίσκεται το μοναδικό στρατιωτικό νεκροταφείο, με αναγνωρισμένους πεσόντες μαχητές του 1940-41.

Συγκινητικές ήταν οι στιγμές όταν η καθηγήτρια Αργυρούλα Κρουστάλλη, ανεψιά του μαχητή του'40 λοχία Χριστόφορου Κρουστάλλη του Ιωάννου από το χωριό Παυλόπουλο Ευρυτανίας, για πρώτη φορά μετά από 71 χρόνια, αντίκρισε τον τάφο του θείου της.

Φωτογραφία από το βιβλίο του Αγαθοκλή Παναγούλια

"ΟΣΟΙ ΔΕ ΓΥΡΙΣΑΝ ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΤΩΠΟ"

Για 71 χρόνια αγνοούσε τον τόπο τιμής του θείου της και φέτος ο ιστορικός ερευνητής Αγαθοκλής Παναγούλιας που εντόπισε τον τάφο του, την βρήκε και την συνόδεψε στον τόπο τιμής. Σημειώνεται ότι όπως αναφέρεται και παραπάνω στα αρχεία του ΓΕΣ αναφέρεται διαφορετικός τόπος αποβιώσεως απ'αυτόν που σήμερα αναπαύεται.

Η πρώτη επίσκεψη στον τάφο του θείου της μετά από 71 χρόνια

όπου απελευθερώνει κρυμμένα συναισθήματα 7 ολόκληρων δεκαετιών.

ΠΕΣΟΝΤΕΣ ΤΟΥ’40 –ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ "ΤΕΤΡΑΔΙΟ ΠΟΛΕΜΟΥ 1940"

2011-10-23T23:54:00.000-07:00

ΠΕΣΟΝΤΕΣ ΤΟΥ’40 –ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Στην κατάμεστη αίθουσα εκδηλώσεων του Μπουσουλοπούλιου 1ου Γυμνασίου Αργους παρουσιάστηκε το Σάββατο 22 Οκτωβρίου 2011 το βιβλίο του καθηγητή Γιώργου Κόνδη «ΤΕΤΡΑΔΙΟ ΠΟΛΕΜΟΥ 1940».

Για το βιβλίο μίλησαν ο Αγαθοκλής Παναγούλιας –Ιστορικός ερευνητής ο οποίος και το προλογίζει καθώς και ο Βασίλης Τσιλιμίγκρας- Φιλόλογος και ιστορικός. Αποσπάσματα διάβασε ο Νίκος Ταρατόρης, σκηνοθέτης της Αργολικής πολιτιστικής πρότασης.

Το βιβλίο αυτό καταγράφει άγνωστες λεπτομέρειες και προσωπικές εμπειρίες Αργείων μαχητών του’40.

Βασίζεται κυρίως σε ένα κιτρινισμένο και φθαρμένο τετράδιο που κρατούσε για χρόνια κρυμμένο σ’ένα μπαούλο ο μαχητής του’ 40 Δημήτριος Σιώτος από τα Σταθέικα Αργους. Στο τετράδιο αυτό ο στρατιώτης του 8ου Συντάγματος πεζικού είχε φυλαγμένες τις σκληρές αναμνήσεις του απ’τη ζωή του στο μέτωπο.

Περιγράφει εικόνες από την καθημερινότητα στο μέτωπο με ένα πηγαίο λόγο, απλό και απέριττο.

Μια απ’αυτές τις εικόνες που περιγράφει είναι και τούτη:

«Στις 23/11/40 το βράδι εξεκίνησε όλο το Σύνταγμα να φύγει πήραμε έναν ατραπό ένας πίσω τον άλλον μέσα σε κάτι ρεματιές και σε κάτι δάση που δεν έβλεπες ούτε θεό από της οξιές. Δο να μίνουμε κι να φθάσουμε που να μίνουμε άλος έπεφτε δόθε άλλος γλίστραγε κίθε από της λάσπες και την κακοτοπιά άλο μουλάρι έβλεπες ήχε ντουμπαρίση και είχε πάη στο ρέμα άλο είχε γιρίση και το σίκοναν. Τι να έβλεπες χάλια αδιόρθοτα. Στις 12 η όρα τη νύχτα ανεβένουμε σε μια κοριφή ενός ψιλού βουνού και καθήσαμε να ξεκουραστούμε μα που να καθόσουν είχε πασπάλα χιόνη ρίξη και κατόπιν πάγο μας έκοψε το κρίο...»

Μια συγκλονιστική ιστορία ενός απλού ανθρώπου, ενός απλού μαχητή που χώρεσε σε 70 σελίδες ενός απλού τετραδίου.

Πεσόντες του’40 –Μνήμη λοχία Ιωάννου Δερδεμέζη

2011-10-18T10:52:00.000-07:00

Η ΚΑΡΔΙΑ ΤΟΥ ΣΤΑΜΑΤΗΣΕ ΝΑ ΧΤΥΠΑΕΙ ΣΤΙΣ 12/2/1941 ΑΛΛΑ ΤΟ ΡΟΛΟΙ ΤΟΥ ΜΕΤΡΑΕΙ ΑΚΟΜΗ ΤΟ ΧΡΟΝΟ.

Ο λοχίας Ιωάννης Δερδεμέζης γεννήθηκε το έτος 1910 στο χωριό Δερβίζιανα Ιωαννίνων.

Στον πόλεμο του’40 βρέθηκε στο μέτωπο, υπηρετώντας στο 15^ο Σύνταγμα πεζικού.

Στη Νιβίτσα Αλβανίας (κοντά στο Τεπελένι) τραυματίστηκε και μεταφέρθηκε για νοσηλεία στον πλησιέστερο υγειονομικό σχηματισμό.

Μεταφέρθηκε στο Σ1 Πεδινό χειρουργείο που λειτούργησε στο χωριό Βουλιαράτι Αργυροκάστρου.

Στις 12 Φεβρουαρίου 1941 έπαψε να κτυπά η καρδιά του. Οι κάτοικοι του χωριού τον τίμησαν όπως έπρεπε. Τον έθαψαν στο χωριό τους με όλες τις τιμές. Παραχώρησαν ένα χωράφι, το μετέτρεψαν σε περιστασιακό στρατιωτικό νεκροταφείο και εκεί μαζί με άλλους 57 συμπολεμιστές του έμεινε 59 χρόνια.

Το 1999 μεταφέρθηκε στο ανακαινισμένο πλέον στρατιωτικό κοιμητήριο που δημιουργήθηκε στον ίδιο χώρο.

Τα προσωπικά του είδη παραδόθηκαν αργότερα στους συγγενείς του.

Ανάμεσά τους και το ρολόι του, που συνεχίζει να μετρά τον χρόνο.

Μέχρι το 2001 κανένας δε γνώριζε που βρισκόταν ο τάφος του. Τον εντόπισα και ενημέρωσα τους συγγενείς του και στις 28 Οκτωβρίου 2002 δέχτηκε την πρώτη επίσκεψη του γιού του Αριστοτέλη και των συγγενών του.

Εκτοτε οι συγγενείς του κάθε χρόνο στις 28 Οκτωβρίου τον επισκέπτονται, ανάβουν το κεράκι τους και εναποθέτουν και το λουλούδι τους στον τάφο του.

Το μοναδικό στρατιωτικό κοιμητήριο στην Αλβανία με αναγνωρισμένους πεσόντες του'40

2011-10-17T07:11:00.000-07:00

ΤΟ ΜΟΝΑΔΙΚΟ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΟ ΚΟΙΜΗΤΗΡΙΟ ΣΤΗΝ ΑΛΒΑΝΙΑ ΜΕ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΜΕΝΟΥΣ ΠΕΣΟΝΤΕΣ ΤΟΥ’40

Του Αγαθοκλή Παναγούλια

Ιστορικού ερευνητή -Συγγραφέα

Στο χωριό Βουλιαράτι Αργυροκάστρου που βρίσκεται μόλις 6 χιλιόμετρα μετά το μεθοριακό φυλάκιο της Κακαβιάς βρίσκεται το μοναδικό Ελληνικό στρατιωτικό νεκροταφείο στην Αλβανία με αναγνωρισμένους πεσόντες του 1940-41, το οποίο οι κάτοικοι διατήρησαν με αξιοθαύμαστο τρόπο, όπως θα περιγράψω στη συνέχεια.
Στο χωριό αυτό την περίοδο 1940-41 έγιναν 2 σημαντικά γεγονότα. Το πρώτο, η φονική μάχη που έγινε με τους οπισθοχωρούντες Ιταλούς στο υπερκείμενο του χωριού ύψωμα Αγίου Αθανασίου, την 1η Δεκεμβρίου 1940. Οι απώλειες 15 Ελληνες στρατιώτες νεκροί και 130 τραυματίες. Ολοι τους από τη Βόρεια Πελοπόννησο, Κορινθία και Αχαϊα. Οκτώ απ'αυτούς φιλοξενεί η Βουλιαρατινή γη στα οστεοφυλάκια του νεκροταφείου.

Το δεύτερο γεγονός, ήταν ότι στο χωριό αυτό λειτούργησε επί 3,5 μήνες το 1940-41 υγειονομικός σχηματισμός, το Σ1 Πεδινό χειρουργείο δυναμικότητας 300 κλινών. Αυτό το χειρουργείο-νοσοκομείο προσέφερε περίθαλψη στους Ελληνες τραυματίες που διακομίζονταν από διάφορα μέρη του μετώπου.

Οι κάτοικοι του χωριού πρόσφεραν σπίτια, που χρησίμευσαν ως θάλαμοι νοσηλείας, πρόσφεραν κατάλληλη τροφή για τη δίαιτα των τραυματιών και άλλες υπηρεσίες που είχαν να κάνουν με επιδιόρθωση και συντήρηση δρόμων για τη μεταφορά των τραυματιών.

Οσοι απ'τους τραυματίες έχαναν τη μάχη για τη ζωή, οι κάτοικοι τους τίμησαν όπως έπρεπε. Παραχώρησαν ένα χωράφι που είχε μέσα ένα εξωκλήσι (τον Αγιο Βασίλειο) και το μετέτρεψαν σε περιστασιακό στρατιωτικό νεκροταφείο.

Εχασαν τη μάχη για τη ζωή 57 στρατιώτες. Οι κάτοικοι τους έθαψαν με όλες τις τιμές και όπως αρμόζει. Στους τάφους τους τοποθέτησαν σταυρούς με αριθμούς και κράτησαν ένα πρόχειρο κατάλογο των ονομάτων (με αρκετές ελλείψεις) ένας δε κάτοικος ο Δημήτρης Μπάκος επί 32 ολόκληρα χρόνια (όσο ζούσε) συντηρούσε το νεκροταφείο, στερέωνε τους σταυρούς και τους αντικαθιστούσε όταν καταστρέφονταν. Περίμενε την ημέρα, που θα μπορούσε να παραδώσει κανονικά στους συγγενείς και να δείξει τον τάφο του δικού τους ανθρώπου. Ομως η ημέρα αυτή άργησε.

Αυτός έφυγε απ'τη ζωή αφού είχε παραδώσει τον πρόχειρο κατάλογο στους συγγενείς του.

Δημήτρης Μπάκος

Γεώργιος Κ.Καλυβόπουλος

Ενας άλλος κάτοικος, ο φωτισμένος δάσκαλος και Διευθυντής του Δημοτικού σχολείου του χωριού Γεώργιος Καλυβόπουλος, ζήτησε και έλαβε από τις στρατιωτικές αρχές πριν φύγουν από το χωριό, καταλόγους των απωλειών της μάχης του υψώματος Αγίου Αθανασίου και του Σ1 Πεδινού χειρουργείου. Τους ήθελε για το ηρώο που επιθυμούσε να στηθεί στο χωριό του, τον τόπο τιμής των Ελλήνων πεσόντων μαχητών του 1940-41.

Το όραμά του έγινε πραγματικότητα μετά από 59 χρόνια όταν αυτός είχε φύγει απ'τη ζωή. Τους καταλόγους αυτούς φύλαξε ο γιος του Χρήστος Καλυβόπουλος επίσης δάσκαλος.

Το στρατιωτικό νεκροταφείο στο Βουλιαράτι Αργυροκάστρου. Εδώ αναπαύονται 58 στρατιώτες και 1 αξιωματικός και τιμής ένεκεν ο επί πολλά χρόνια συντηρητής του νεκροταφείου.

Επίσης στα οστεοφυλάκια αυτού του νεκροταφείου έχουν μεταφερθεί τα οστά 8 πολεμιστών που έπεσαν στο ύψωμα Αγίου Αθανασίου καθώς και άλλων (πάνω από 200) που βρέθηκαν σε διάφορα γειτονικά μέρη.

Γνώριζα τους καταλόγους αυτούς από το 1995, όταν είχα ασχοληθεί με μία ιστορική έρευνα για τους πεσόντες από τον τόπο καταγωγής μου, την επαρχία Ολυμπίας. Στην έρευνα αυτή είχα εντοπίσει αρκετούς στρατιώτες για τους οποίους ως τόπος αποβιώσεως αναφερόταν το Σ1 Πεδινό χειρουργείο χωρίς άλλα στοιχεία. Με απασχόλησε ο τόπος που λειτούργησε το νοσοκομείο αυτό γιατί καμία ιστορική πηγή δεν το αναφέρει.

Από τις μονάδες των πεσόντων προσδιόρισα ότι πρέπει να βρίσκεται στην περιφέρεια Αργυροκάστρου και μετά από αρκετές προσπάθειες απευθύνθηκα σε διάφορους βορειοηπειρώτες. Απευθύνθηκα και στο Βουλιαρατινό δάσκαλο Χρήστο Καλυβόπουλο που γνώριζα ότι αυτός την περίοδο του 1940-41 βρισκόταν στην περιοχή αυτή και είχε προσφέρει μάλιστα και σημαντικές υπηρεσίες για τους Ελληνες μαχητές του' 40.

Αυτός με πληροφόρησε για τον τόπο λειτουργίας του Σ1 Πεδινού χειρουργείου και έθεσε μάλιστα στη διάθεσή μου τα σημαντικά έγγραφα που προανέφερα, τα οποία είναι τα μοναδικά, γιατί όπως προκύπτει απ΄την Ιστορία του στρατού (ΓΕΣ/ΔΙΣ) μόλις μπήκαν οι Γερμανοί στην Ελλάδα δόθηκε εντολή αφενός μεν να αποσυρθούν οι υγειονομικοί σχηματισμοί αφετέρου δε να καταστραφούν τα αρχεία. Ετσι χάθηκε και η ιστορία μας και αν δεν είχε προνοήσει ο Διευθυντής του σχολείου να ζητήσει τα έγγραφα αυτά, δεν θα γνωρίζαμε σήμερα τους Ελληνες πεσόντες στο χωριό Βουλιαράτι.
Το 1999 όταν αποκαταστάθηκαν οι σχέσεις Ελλάδος και Αλβανίας η Ελληνική Πολιτεία, έπραξε το καθήκον της. Ανακατασκεύασε το στρατιωτικό νεκροταφείο, έφτιαξε ατομικούς τάφους και τοποθέτησε μέσα σ'αυτούς τα οστά των πεσόντων, έγραψαν δε πάνω σ'αυτούς τα ονόματά τους. Σε 18 έγραψαν "ΑΓΝΩΣΤΟΣ ΕΛΛΗΝΑΣ ΣΤΡΑΤΙΩΤΗΣ". Εγινε ακόμη και ειδική τελετή χωρίς τους συγγενείς των πεσόντων αλλά και με άγνωστους πεσόντες.

Οταν το διαπίστωσα αυτό από μια εκπομπή της Ελληνικής τηλεόρασης, ζήτησα πληροφορίες από τους κατοίκους του χωριού και για να συμπληρώσω την έρευνά μου επισκέφθηκα το χωριό αρκετές φορές.

Στην πρώτη επίσκεψή μου διαπίστωσα ότι κανένας από τους συγγενείς των πεσόντων δεν είχε επισκεφθεί τον τόπο που αναπαύονται οι δικοί τους και ο λόγος ήταν γιατί κανένας δε φρόντισε να τους αναζητήσει και να τους ενημερώσει.

Μετά τις διαπιστώσεις αυτές θεώρησα χρέος μου, να βρω τους συγγενείς τους και να γράψω ένα βιβλίο που αναφέρεται στα ιστορικά γεγονότα της περιόδου εκείνης στην περιοχή και στους πεσόντες, που κρατεί στα σπλάχνα της η Βουλιαρατινή γη. Το βιβλίο με τίτλο "ΟΣΟΙ ΔΕ ΓΥΡΙΣΑΝ ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΤΩΠΟ" το πρόσφερα δωρεάν στο χωριό για να εξασφαλίσουν έσοδα για τη συντήρηση του νεκροταφείου και για έργα στο χωριό

Με πολλές δυσκολίες έψαξα και βρήκα αρκετούς συγγενείς, τους οποίους επισκέφθηκα σε διάφορα μέρη της χώρας, πήρα πληροφορίες και τις φωτογραφίες των πεσόντων τις οποίες παραθέτω στο βιβλίο το οποίο έγραψα γι'αυτούς. Τις φωτογραφίες αυτές τοποθετήσαμε στη συνέχεια και στους τάφους των πεσόντων.
Στις 28 Οκτωβρίου 2002 οργανώσαμε προσκυνηματική εκδρομή στον τόπο τιμής όπου για πρώτη φορά μετά από 62 χρόνια οι συγγενείς αντίκρυσαν τους τάφους των πεσόντων. Οι σκηνές ήταν συγκινητικές.

Νεκροταφείο πεσόντων -Φωτογραφικά στιγμιότυπα από την πρώτη επίσκεψη συγγενών

Σε ομιλία που έγινε την ημέρα εκείνη στο στρατιωτικό κοιμητήριο, εκτός από την αναφορά που έγινε για το κοιμητήριο και τον αξιοθαύμαστο τρόπο διατήρησής του, έγινε για πρώτη φορά και ένα διαφορετικό προσκλητήριο πεσόντων όπως θα παρακολουθήσετε το σχετικό βίντεο που ακολουθεί.

Οι φορείς του χωριού στο διήμερο 27 και 28 Οκτωβρίου 2002 οργάνωσαν εκδηλώσεις τιμής και μνήμης για τους πεσόντες.

Τρισάγιο πεσόντων στις 28.10.2002

χοροστατούντος του Αρχιεπισκόπου

Τιράνων και πάσης Αλβανίας

κ. Αναστασίου

Τις εκδηλώσεις τίμησαν ο Αρχιεπίσκοπος Τιράνων και πάσης Αλβανίας κ. Αναστάσιος, ο Πρόξενος της Ελλάδος στο Αργυρόκαστρο, ο Πρύτανης του Πανεπιστημίου Αργυροκάστρου, Πανεπιστημιακοί της Ελληνικής Μειονότητας, εκπρόσωποι του Υπουργείου Αμυνας της Ελλάδος, οι συγγενείς των πεσόντων, σχολεία και φορείς της περιοχής και πλήθος κόσμου.

Βίντεο απ'όλο το πρόγραμμα των εκδηλώσεων μνήμης και τιμής στον τόπο των πεσόντων δείτε στη συνέχεια

Βίντεο: 01 Ομιλία Αγαθοκλή Παναγούλια και ένα διαφορετικό προσκλητήριο πεσόντων

Βίντεο: 02 Πρώτη επίσκεψη συγγενών. Καλωσόρισμα και δοξολογία

Βίντεο: 03 Πρώτη επίσκεψη συγγενών. Πομπή προς στρατιωτικό κοιμητήριο, τρισάγιο πεσόντων

Βίντεο: 04 Πρώτη επίσκεψη συγγενών. Ομιλίες, κατάθεση στεφάνων, μαθητική εκδήλωση, εθνικός ύμνος

Βίντεο: 05 Πρώτη επίσκεψη συγγενών. Ομιλία Αρχιεπισκόπου, τραγούδια, επίσκεψη συγγενών στους τάφους

Βίντεο: 06 Πρώτη επίσκεψη συγγενών. Φιλοξενία συγγενών και προσκεκλημένων

Βίντεο: 07 Δελτίο ειδήσεων MEGA CHANNEL 2003

Πεσόντες του'40 -Αργολικό τετράδιο πολέμου του 1940

2011-10-07T02:53:00.001-07:00

ΒΙΒΛΙΟΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ -ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ
Καλώ τους φίλους μου να παραβρεθούν στην παρουσίαση του νέου βιβλίου του καθηγητή Γιώργου Κόνδη "ΤΕΤΡΑΔΙΟ ΠΟΛΕΜΟΥ 1940", που θα παρουσιάσουμε στις 22/10/2011 στο Άργος.
Περισσότερα στην πρόσκληση που ακολουθεί:

Πεσόντες του’ 40 -Αδέλφια που δε γύρισαν από το μέτωπο

2011-09-08T01:13:00.000-07:00

28 Οκτωβρίου 1940 ημέρα Δευτέρα. Από τις 5 η ώρα το πρωί της ημέρας εκείνης η κραυγή των σειρήνων και οι καμπάνες των εκκλησιών καλούσαν τους Ελληνες σε συναγερμό.

Ο ιταλικός στρατός προσέβαλε τις ελληνικές δυνάμεις σ’όλο το μέτωπο της Ελληνο-Αλβανικής μεθορίου.

Οι επίστρατοι ακούγοντας το σάλπισμα της πατρίδας, εγκατέλειψαν γονείς, αδέλφια, συζύγους, παιδιά και βιός, κατατάχτηκαν στο στρατό και έτρεξαν στο μέτωπο να πολεμήσουν μαζί με τα στρατευμένα νιάτα τον ιταλό εισβολέα.

Πολλοί απ’αυτούς δε γύρισαν από το μέτωπο. Ο πόλεμος αυτός εκτός απ’τις ιαχές του θριάμβου άφησε πίσω του και οδύνες για όσους έπαθαν καταστροφές, απώλειες ζωής, αναπηρίες συγγενών και πολλά παιδιά έμειναν ορφανά.

Ανάμεσα σ’αυτούς που δε γύρισαν από το μέτωπο είναι και πολλά αδέλφια.

Με μερικές τέτοιες περιπτώσεις θα ασχοληθούμε στο παρόν αφιέρωμα μνήμης και τιμής το οποίο είναι συνάμα ένα θυμίαμα ευχαριστίας στα αδέλφια-μαχητές του’40, που έγραψαν με το άλικο αίμα τους το έπος του’ 40.

1η περίπτωση: Τα αδέλφια Ευάγγελος και Βασίλειος Σίψας (ή Σύψας) του Αθανασίου από τη Φυλιαδώνα Δομοκού Φθιώτιδος.

Ο στρατιώτης Ευάγγελος Σίψας του Αθανασίου γεννήθηκε το 1914 και υπηρετούσε στο 4ο Σύνταγμα πεζικού. Σκοτώθηκε τις πρώτες ημέρες του πολέμου (11/11/1940) στη μάχη Ελεύθερου της Κόνιτσας.

Αφησε δύο κορίτσια ορφανά.

Ο στρατιώτης Βασίλειος Σίψας του Αθανασίου γεννήθηκε το 1907 και υπηρετούσε στη Μονάδα 541.Πέθανε στις 2 Φεβρουαρίου 1941 στο Σ4 Ορεινό χειρουργείο που λειτούργησε στο χωριό Κούταλι Πρεμετής.

Αφησε τρία αγόρια ορφανά.

Στο χωριό Κούταλι Πρεμετής από 30/12/1940 -13/4/1941 λειτούργησε το Σ4 Ορεινό χειρουργείο και το Νοσηλευτικό τμήμα.

Από επιτόπια έρευνα και μαρτυρίες το νοσοκομείο λειτούργησε στη θέση που δείχνει η παρακάτω φωτογραφία.

Στη θέση που βρίσκεται το εικονιζόμενο κτίριο υπήρχε την περίοδο του 1940-41 διώροφο κτίριο που στεγάστηκε το Σ4 Ορεινό χειρουργείο

Τις απώλειες του νοσοκομείου αυτού έθαψαν σε παρακείμενο χωράφι όπως η παρακάτω φωτογραφία.

Αυτό το χωράφι χρησιμοποιήθηκε ως νεκροταφείο πεσόντων την περίοδο του 1940-41. Τάφηκαν 37 άτομα

Μετά από 59 χρόνια έγινε εκταφή και μεταφορά των οστών στην εκκλησία Ευαγγελισμός της Θεοτόκου στην Κλεισούρα. Εκεί βρίσκονται 292 κιβώτια με οστά πεσόντων.

Αναγνωρισμένος μόνον ένας. Πιθανόν κάποιο απ’αυτά τα κιβώτια να φιλοξενεί και τα οστά του Βασιλείου Σίψα από τη Φυλιαδώνα Δομοκού.

2η περίπτωση: Τα αδέλφια Κων/νος και Δήμος Ασημακόπουλος του Αθανασίου από το χωριό Αλφειούσα Ολυμπίας του νομού Ηλείας.

Ο στρατιώτης Κων/νος Ασημακόπουλος του Αθανασίου γεννήθηκε το 1916 και υπηρετούσε στο 9ο Σύνταγμα πεζικού (Καλαμάτας). Σκοτώθηκε στις 13 Δεκεμβρίου 1940 στο Σκίβοβικ Β.Δ του Αργυροκάστρου.

Ο στρατιώτης Δήμος Ασημακόπουλος του Αθανασίου γεννήθηκε το 1914. Συνελήφθη αιχμάλωτος στο Αλβανικό μέτωπο και μεταφέρθηκε στην Ιταλία όπου πέθανε από τις κακουχίες.

3η περίπτωση: Τα αδέλφια Αριστείδης και Νικόλαος Κατσώλης του Αναστασίου από το χωριό Φασκομηλιά Ολυμπίας του νομού Ηλείας.

Ο στρατιώτης Αριστείδης Κατσώλης του Αναστασίου γεννήθηκε το 1911 και υπηρετούσε στο 9ο Σύνταγμα πεζικού (Καλαμάτας). Πέθανε στο 3ο Στρατιωτικό νοσοκομείο Αθηνών στις 4 Ιουνίου 1941.

Ο στρατιώτης Νικόλαος Κατσώλης του Αναστασίου γεννήθηκε το 1915 και υπηρετούσε στο 9ο Σύνταγμα πεζικού (Καλαμάτας). Εξαφανίστηκε στην Τρεμπεσίνα Αλβανίας στις 16 Απριλίου 1941 (κατά την οπισθοχώρηση).

Μαρτυρίες και βιώματα μαχητών του'40 -Αναστάσιος Ριζόγιαννης από Κορινθία

2011-07-14T05:50:00.000-07:00

Συνεχίζοντας την ιστορική μου έρευνα για τους πεσόντες του’40 και τα γεγονότα της εποχής εκείνης, εντόπισα ένα χειρόγραφο 84 σελίδων του μαχητή του’40 Αναστασίου Ευαγ. Ριζόγιαννη από το χωριό Στεφάνι Κορινθίας.

Λοχίας Αναστάσιος Ριζόγιαννης

Αντίγραφο του χειρόγραφου αυτού (μαζί με άλλα στοιχεία), μου παραχώρησε ο γιός του Σωτήρης Ριζόγιαννης, τον οποίο και ευχαριστώ.
Τέτοιου είδους χειρόγραφα γραμμένα από μαχητές του’ 40 είναι μια αυθεντική πηγή πληροφόρησης για την έρευνά μου.

Το χειρόγραφο αυτό εκτός από τα αυτοβιογραφικά στοιχεία που περιλαμβάνει, καταγράφει και γεγονότα από την καθημερινότητα στο μέτωπο.
Οι μαρτυρίες αυτές από ανθρώπους που πήραν μέρος στις πολεμικές επιχειρήσεις αυτού του αγώνα εφόσον διασταυρωθούν και συμπληρωθούν και από άλλες πηγές, πλουτίζουν την ιστορία και μας δίνουν την ατμόσφαιρα που επικρατούσε στο μέτωπο.

Ο Αναστάσιος Ριζόγιαννης γεννήθηκε το έτος 1913 στο χωριό Στεφάνι Κορινθίας. Ασχολείτο με τη γεωργία και την κτηνοτροφία.

Όταν κηρύχτηκε ο πόλεμος του’40 μαζί με τα 2 αδέλφια του παράτησε το βιος και τα ζωντανά του και παρουσιάστηκε αυθημερόν στο 6^Ο Σύνταγμα πεζικού Κορίνθου.

Εκεί έμεινε δύο ημέρες μέχρι να συγκεντρωθούν οι επίστρατοι.
Επιβιβαστήκαμε γράφει σε καράβια τα οποία μας έβγαλαν στο Μεσολόγγι.

Μετά από συνεχή πορεία 350 χιλιομέτρων και κάτω από δυσμενείς καιρικές συνθήκες φθάσαμε στην Κακαβιά.

Στις 30 Νοεμβρίου 1940 το Σύνταγμά μας είχε φθάσει κοντά στα υψώματα του χωριού Βουλιαράτι. Ο καιρός είναι άσχημος, το κρύο διαπεραστικό και χιόνια σκέπασαν τα υψώματα.

Την 1^η Δεκεμβρίου το 6^Ο Σύνταγμα καταλαμβάνει μετά από σκληρό αγώνα το ύψωμα Αγίου Αθανασίου στο Βουλιαράτι και εκτοπίζει τους Ιταλούς. Η μάχη σκληρή και συνάμα φονική.


Το ύψωμα Αγίου Αθανασίου

Εδώ τραυματίστηκε και ένας στρατιώτης από το χωριό Αθίκια Κορινθίας που λεγόταν Μιχαήλ Τζαναβάρας. Τον φορτώθηκα στους ώμους μου και τον κατέβασα πιο κάτω για να τον προωθήσουν οι τραυματιοφορείς προς τα πρόχειρα νοσοκομεία γιατί η περιοχή βαλλόταν από το ιταλικό πυροβολικό.

Εμαθα αργότερα ότι ο πατέρας του ήλθε στο χωριό μου, συνάντησε τον πατέρα μου και του είπε με συγκίνηση ότι το παιδί μου είναι στη ζωή χάρη στο λοχία Ριζόγιαννη.

Συνεχίσαμε την εκδίωξη των ιταλών στα υψώματα Πλατυβουνίου προς το Αργυρόκαστρο και αιχμαλωτίσαμε περί τους 180 -200 ιταλούς.

Εγώ πολέμαγα «γδιτός» από τη μέση και πάνω λόγω του ενθουσιασμού που είχα.

Αφού καταλάβαμε το Αργυρόκαστρο δόθηκε διαταγή να γυρίσουμε πίσω και να κατευθυνθούμε προς τους Αγίους Σαράντα. Μετακινήθηκαμε υπό συνεχή βροχή προς το Δέλβινο.

Για να φθάσουμε στους Αγίους Σαράντα και να προλάβουμε τους ιταλούς έπρεπε να διαβούμε ένα ποτάμι [1]. Σ’αυτό το ποτάμι περάσαμε ολονυκτίς υπό συνεχή βροχή. Περάσαμε καβάλα πάνω στα ζώα και τα ορμητικά νερά έφθαναν μέχρι τη μέση του ζώου. Το ποτάμι παρέσυρε δύο στρατιώτες.

Παρακάμψαμε την πόλη των Αγίων Σαράντα και κατευθυνθήκαμε προς τα υψώματα της Χειμάρας.

Παραπλεύρως του δρόμου που περάσαμε είναι τρία παραθαλάσσια χωριά όπου εκεί είδαμε βαθιά μέσα στη θάλασσα τον ιταλικό στόλο να μας βάζει με τα πυροβόλα και να οργώνει τα πάντα. Ευτυχώς δε σκοτώθηκε κανένας. Προχωρήσαμε στα υψώματα προ της Χειμάρας.


Προ της Χειμάρας το χωριό Κηπαρό

Στις 17 Δεκεμβρίου έριξε πολύ χιόνι, το κρύο δυνατό και τη νύκτα την περνούσαμε κάτω από τις βελανιδιές, αφού στρώναμε κλαδιά πάνω στο χιόνι για να μην παγώσουμε.

Από φαγητό μη ρωτάτε, ένα κύπελλο κονιάκ και μια "πλόχερη" σταφίδα μαύρη την οποία περιμέναμε να μας την φέρουν οι ημιονηγοί στις 12 τα μεσάνυχτα.

Εκεί στα υψώματα της Χειμάρας η ιταλική αεροπορία γάζωνε τα πάντα αλλά δε σκότωσε κανένα, τα δε μουλάρια οι ημιονηγοί τα έδεναν την ημέρα κάτω από τις βελανιδιές. Μόνο τη νύκτα κυκλοφορούσαν[2].

Στις 22 προς 23 Δεκεμβρίου καταλάβαμε τη Χειμάρα. Μείναμε όλη τη νύκτα στην εκκλησία των Αγίων Πάντων.

Τα ξημερώματα αναχωρήσαμε νύκτα για τα πέριξ της Χειμάρας υψώματα γιατί αν δεν τα καταλαμβάναμε η πόλη δεν προφυλασσόταν.

Με οδηγούς ανθρώπους από τη Χειμάρα καταλάβαμε τα υψώματα, εκτοπίσαμε τους ιταλούς και συλλάβαμε και αιχμαλώτους.

Σε ένα ύψωμα ήταν και ένα μοναστήρι [3] το οποίο καταλάβαμε. Οι ιταλοί έριξαν όλες τις δυνάμεις πάνω μας, το εγκαταλείψαμε, αργότερα το ξαναπήραμε και πάλι το εγκαταλείψαμε.

Τα υψώματα πάνω απ'τη Σκουτάρα

Εκεί λοιπόν κατά τη σκληρή μάχη τραυματίστηκα από ριπή πολυβόλου. Δέχτηκα τρεις σφαίρες και έπεσα κάτω αναίσθητος. Την ημέρα εκείνη 26 Δεκεμβρίου σκοτώθηκαν και αρκετοί στρατιώτες του Συντάγματός μας[4].

Εμένα από τα υψώματα της Χειμάρας με μετέφεραν πολίτες στην άκρη της πόλεως όπου ήταν δημόσιος δρόμος και μας περίμεναν νοσοκομειακά αυτοκίνητα. Μας μετέφεραν στους Αγίους Σαράντα.

Εκεί μας ξάπλωσαν σε κάτι πατάρια και οι νοσοκόμοι κοίταζαν ποιοι είναι ζωντανοί και ποιοι πεθαμένοι.

Τους τραυματίες τους παραλάμβαναν αυτοκίνητα και τους μετέφεραν πίσω στο Δέλβινο. Εκεί οι γιατροί περιποιούνταν τα τραύματά μας και μας προωθούσαν στη Μονή Βελάς κοντά στα Γιάννενα όπου λειτουργούσε πρόχειρο νοσοκομείο.

Στο νοσοκομείο αυτό υπηρετούσε ως νοσοκόμος και ο αδελφός μου ο Οθωνας αλλά δεν με αντιλήφθηκε. Οταν μεταφέρθηκα στο Μεσολόγγι τότε το έμαθε.

Στο Μεσολόγγι έμεινα 15 ημέρες. Από εκεί με καράβι μας μετέφεραν στον Πειραιά και καταλήξαμε στην Κηφισιά στο ξενοδοχείο «ΠΑΛΛΑΣ» που είχε μετατραπεί σε νοσοκομείο. Εμεινα μέχρι την ημέρα που μπήκαν οι Γερμανοί στην Ελλάδα.

Μας έδιωξαν και εγώ κατέφυγα στο χωριό μου. Σε λίγο επουλώθηκαν τα τραύματά μου και άρχισα να ασχολούμαι με τη γεωργία και την κτηνοτροφία και συνέχισα τη ζωή μου.

Στο χειρόγραφο ο μαχητής του’40 και τραυματίας πολέμου Αναστάσιος Ριζόγιαννης αναφέρει και τούτο το συγκινητικό.

Πρόκειται για τα μεταγωγικά τα οποία αγόγγυστα, νηστικά και πολλές φορές απετάλωτα σκαρφάλωναν στις κορυφές των βουνών και τις χαράδρες μεταφέροντας είτε το ψωμί και το κονιάκ των φαντάρων, είτε τα πυρομαχικά. Είναι οι αφανείς ήρωες εκείνου του πολέμου[5].

Γράφει λοιπόν:

Όταν κηρύχτηκε ο πόλεμος επιτάχτηκαν και τα ζώα για να χρησιμοποιηθούν ως μεταγωγικά. Εμάς μας πήραν τρία ζώα (εννοεί τα μουλάρια). Το πρώτο το λέγαμε «Κούλο» ήταν κόκκινο, το δεύτερο «Θοδωράκη» και το τρίτο «Μούσκουρα» ήταν θηλυκό.

Όταν φθάσαμε στο μέτωπο, στα σύνορα με την Αλβανία, είδα πολλά μεταγωγικά φορτωμένα με πυρομαχικά που τα οδηγούσαν οι ημιονηγοί. Ανάμεσα στα μεταγωγικά διέκρινα και το δικό μας μουλάρι το «Θοδωράκη». Του φώναξα και με γνώρισε.

Ηταν μια από τις πιο συγκινητικές στιγμές της ζωής μου, που έζησα στο μέτωπο.
Ο Αναστάσιος Ριζόγιαννης τα υπόλοιπα χρόνια της ζωής τα πέρασε στο χωριό του.

Εφυγε απ’τη ζωή το 2004.

[1] Πρόκειται για τον ποταμό Μπίστριτσα

[2] Στο χρονικό διάστημα από 16/12-21/12/1940 στο χωριό Κηπαρό ή ύψωμα 613 σκοτώθηκαν 66 άτομα

[3] Πρόκειται για τη μονή της Παναγίας που βρίσκεται πάνω απ’τα υψώματα της Σκουτάρας

[4] Στο διάστημα 15/12 -30/12/40 στη Σκουτάρα έχασαν τη ζωή τους 44 άτομα.

[5] Σύμφωνα με στοιχεία του ΓΕΣ/ΔΙΣ η συνολική δύναμη των κτηνών στα μέσα Φεβρουαρίου ανερχόταν σε 150.000 περίπου.

Ο σφοδρότατος χειμώνας του 1940, η έλλειψη δυνατότητας προστασίας των κτηνών από το μεγάλο ψύχος στα μαχόμενα τμήματα και κυρίως στις κινούμενες μονάδες είχε σαν συνέπεια τον θάνατο χιλιάδων απ’αυτά.

Ετσι μαζί με τους 8.000 στρατιώτες που έμειναν για πάντα στον Αλβανικό χώρο έμειναν και μερικές χιλιάδες κτήνη.

Γεγονότα του 1940 στο Βουλιαράτι Αργυροκάστρου -Μια μαρτυρία μαχητή του'40

2011-05-28T04:11:00.000-07:00

Γεγονότα του 1940 στο Βουλιαράτι

Μια μαρτυρία μαχητή του’40 και ένας ύμνος για το χωριό και τους ανθρώπους του

Εχουν περάσει 70 χρόνια από τον Ελληνοϊταλικό πόλεμο του 1940 και συνεχώς έρχονται στο φως μαρτυρίες πολεμιστών αυτού του αγώνα οι οποίες φωτίζουν ακόμη περισσότερο τα γεγονότα της εποχής εκείνης.

Στρ.Δημ.Μαστέλλος

Μια τέτοια μαρτυρία είναι και αυτή του επίστρατου μαχητή του’40 Δημητρίου Μαστέλου του Γεωργίου από το Ξυλόκαστρο Κορινθίας.

Στις 28 Οκτωβρίου 1940 όταν ήχησαν οι σειρήνες που καλούσαν σε επιστράτευση ο Δημήτρης Μαστέλλος, εγκατέλειψε το χωριό του, κατατάχθηκε στο 6^ο Σύνταγμα Πεζικού και έτρεξε στο μέτωπο να πολεμήσει.

Στις 30 Νοεμβρίου 1940(1)βρέθηκε στα υψώματα του Βουλιαρατίου. Εκεί τραυματίστηκε.

Μετά από έρευνα εντοπίσαμε την οικογένειά του η οποία μας πρόσφερε το βιβλίο του με τίτλο» «Οδοιπορικό του έπους 1940» που επιμελήθηκε η κόρη του Ελίνα Μαστέλλου –Γιαννάκενα.

Ιωάννης και Αμαλία Ζιώγκα

Το απόσπασμα που παραθέτουμε αναφέρεται στον τραυματισμό του στο Βουλιαράτι και τη φροντίδα και περιποίηση που δέχτηκε από την οικογένεια των Βουλιαρατινών Γιάννη και Αμαλίας Ζιώγκα στο σπίτι των οποίων κατέφυγε μαζί με ένα τραυματία συμπολεμιστή του.

Ας παρακολουθήσουμε το οδοιπορικό του.

30 Νοεμβρίου 1940,(1) ώρα 8 τo πρωί! Αριστερά μας, ψηλά στo ύψωμα ήταν το 12ο Σύνταγμα Πατρών και δεξιά μας προς Κακκαβιά τo 39ο Σύνταγμα Μεσολογγίου. Οκτώ η ώρα ακριβώς ακούστηκε η βροντερή φωνή του λοχαγού:
«Έφ όπλου λόγχη!» και ταυτόχρονα είχε δοθεί η ίδια εντολή σε όλη τη γραμμή από Κορυφής έως Κακκαβιάς, από το στρατηγείο.
Την ίδια στιγμή οι σαλπιγκτές έδιναν με τις σάλπιγγες το σύνθημα «προχωρείτε-προχωρείτε. Ανατρίχιασα. Ανάμικτα συναισθήματα κυριαρχούσαν μέσα μου.
Ενθουσιασμός, συγκίνηση κι αυτό το δυνατό αίσθημα ότι υπερασπιζόμουν αυτή την στιγμή ό,τι ιερότερο είχα, την τιμή και το δίκαιο της πατρίδος μου. Όλα αυτά με γέμισαν έναν αυθορμητισμό, πού πιστεύω ότι όλοι μας έτσι σκεπτόμαστε: να ριχτούμε στην μάχη και να νικήσουμε με κάθε τρόπο τον εχθρό!.

Οι αλαλαγμοί μας έφθαναν στον ουρανό. Κι έτσι μ' αυτό τo σύνθημα ξεκινήσαμε αλαλάζοντες συνθήματα ενθουσιώδη όπως: « Αέρα- Αέρα! Στην θάλασσα τους Ιταλούς! Ζήτω η Ελλάς! Ζήτω η Βόρειος Ηπειρος!», και προχωρούσαμε προς κατάληψη του χωριού.

Όταν φθάσαμε στα πρώτα σπίτια του χωριού Βουλιαράτες, απευθύνεται σε μένα αγριεμένος ο ανθυπολοχαγός Καρβέλης (2) και μου λέει:

-«Προχώρα στο κέντρο του χωριού και εγώ πάω δεξιά να πιάσω τα μεταγωγικά με κανόνια ορειβατικού πυροβολικού που είχαν κυκλώσει οι δικοί μας.» Ηταν η τελευταία στιγμή που είδα τον Καρβέλη. Χάθηκε τρέχοντας από τα μάτια μου, καθώς προχωρούσα προσεκτικά προς το κέντρο του χωριού εκτελώντας τη διαταγή του. Οι άνδρες είχαν μοιραστεί. Κάποιοι τον ακολούθησαν, άλλοι προχωρούσαμε μαζί ακροβολισμένοι, κοντά στα σπίτια, στον δρόμο του χωριού, προς τα εκεί που πιστεύαμε ότι θα βρίσκαμε την πλατεία. Νοιώθαμε πίσω από τα παραθυρόφυλλα μάτια να μας παρακολουθούν. Ελπίζαμε να ήσαν φιλικά και τότε, άρχισαν να τερετίζουν τα μυδραλιοβόλα. Όλμοι έπεφταν από παντού, εμείς προσπαθούσαμε να καλυφθούμε χωρίς να διαλυθούμε, να οχυρωθούμε κάπου και να απαντήσουμε στα πυρά. Με κοφτές διαταγές ένας λοχίας μας οδήγησε προς το ύψωμα Αγιος Αθανάσιος από τη μιά πλαγιά του χωριού. Πυροβολούσαμε προς το σημείο που φαίνονταν τα εχθρικά πυρά. Κάποιοι από τους δικούς μας που είχαν προηγηθεί και βρίσκονταν στην άλλη πλευρά του χωριού χωρίς να τους έχουν πάρει είδηση οι Ιταλοί, έκαναν αιφνιδιαστική έφοδο. Το τι έγινε δεν περιγράφεται. Μπροστά στα μάτια μας, καθώς ξεχυθήκαμε κι εμείς με "Αέρα! Αέρα!", ξετυλίχθηκαν στιγμές ηρωισμού.

Η μάχη προχωρούσε, εμείς προωθούμεθα για να ενωθούμε με τους υπολοίπους. Ένας δικός μας, τόσο μπαρουτοκαπνισμένος, ώστε δεν μπορούσα να διακρίνω τα χαρακτηριστικά του, είχε πιάσει κάποιους Ιταλούς αιχμαλώτους. Υπό την απειλή του όπλου του, οδηγούσε τρεις - τέσσερεις φρατέλλους προς ένα δίπατο σπίτι.

Ήσαν αξιοθρήνητοι. Με τα χέρια ψηλά έκλαιγαν και κάτι έλεγαν σιγανά. Σαν παρακάλια μου φάνηκαν. Όλα αυτά τα είδα και τα αντελήφθην με την άκρη των ματιών μου σε κλάσματα δευτερολέπτων. Συνέχισα να τρέχω μαζί με τους άλλους κρατώντας το όπλο μου στο χέρι στο ύψος του ποδιού μου. Εκείνη την στιγμή έκρηξη, λάμψη, πόνος, όλα μαζί και μετά σκοτάδι.

Όταν συνήλθα, ο πόνος μου τρύπαγε το μυαλό. Ήμουν μόνος, δεν ήξερα τι ώρα ήτο, δεν ήξερα τι είχε γίνει στην μάχη και το πόδι μου αιμορραγούσε και πονούσε αβάσταχτα. Είχα παγώσει και με δυσκολία προσπάθησα να τραβήξω από το γυλιό μου κάτι από το κουτί πρώτων βοηθειών για να δέσω το πόδι μου. Βλέποντας το αίμα να τρέχει ένοιωσα στο στόμα μου μία λιγούρα, στα μάτια μία θολούρα, μία ζάλη. Μόνος εκεί, μέσα στην λάσπη, στην παγωνιά, έκλαψα καθώς θυμόμουν τα λόγια του πατέρα μου για τις κακουχίες. Τότε, άκουσα λίγο πιο πέρα βογκητά και συνειδητοποίησα ότι η μάχη είχε σταματήσει, δεν ακούγονταν ούτε πυροβολισμοί, ούτε όλμοι, ούτε τίποτα. Αγωνία με κυρίευσε για την έκβασή της. Κοίταξα γύρω μου για το όπλο μου. Ηταν πιο πέρα διαλυμένο. Ο όλμος το είχε διαλύσει πριν με κτυπήσει.

- Συνάδελφε, με ακούς; άκουσα λίγο πιο κάτω μία φωνή. Τα χείλη μου ήταν ξερά, προσπάθησα να μιλήσω, μα η φωνή μου δεν έβγαινε.

- Ζεις ρε; ξαναφώναξε πάλι.

- Ζω! απάντησα με κόπο. Προσπάθησα να κουνηθώ λίγο αλλά ο πόνος μου έκοψε την ανάσα.

Άκουγα τον άλλον να έρχεται σκυφτά προς το μέρος μου βογγώντας σιγανά.

- Που κτύπησες εσύ; τον ρώτησα χαμηλόφωνα.

- Στο χέρι, εσύ;

- Στο πόδι!

Είχε πια πλησιάσει.

- Συνάδελφε! αφού δεν μας φάγανε οι παλιομακαρονάδες, πάλι καλά!

Τον ρώτησα για την μάχη. Δεν ήξερε κι αυτός σίγουρα, - Μάλλον νικήσαμε, μου απάντησε, αφήνοντας έναν βαθύ αναστεναγμό. Το χέρι του κρεμόταν και μία άσχημη πληγή φαινόταν μέσα από το σκισμένο και καμένο του μανίκι. Τον βοήθησα να το δέσει, ώστε να σταματήσουμε την αιμορραγία. Τον έλεγαν Κώστα κι ήταν από ένα χωριό της Κορίνθου. Τότε, αφού δέσαμε το χέρι του όσο καλύτερα μπορούσαμε, σχίσαμε με την ξιφολόγχη του την σκελέα μου. Το πόδι αιμορραγούσε συνεχώς. Έπρεπε να το δέσουμε. Από το γυλιό τραβήξαμε μία φανέλα. Την κόψαμε στα δύο και δέσαμε το πόδι επάνω και κάτω από το γόνατο σφιχτά. Προσπάθησα να τεντώσω λίγο το πόδι μου κρατώντας το με το χέρι μου. μήπως έτσι αντιληφθώ το μέγεθος της ζημιάς. Τότε ένοιωσα έναν πόνο οξύ, διαπεραστικό και ταυτοχρόνως, κάτι να πέφτει στην χούφτα μου. Ηταν το βλήμα που με είχε κτυπήσει. Από μία παραξενιά της τύχης κρατούσα στο χέρι μου το γύρισμα της ζωής μου. Το έβαλα μ' ένα μικρό, ίσως μοιρολατρικό χαμόγελο στον γυλιό μου. ‘Ηθελα να το φυλάξω αυτό το βλήμα, που είχε απ'ότι φαίνεται εξοστρακιστεί στο όπλο μου -το όποιον και διέλυσε- πριν με κτυπήσει, ως ενθύμιο αυτής της μάχης, ως παράσημο της δικής μου συνεισφοράς αίματος για την αγαπημένη μου πατρίδα και την ελευθερία της, για τα ιερά μου ιδανικά. Το έφερα μαζί μου σαν γύρισα ζωντανός αργότερα και το έχω για να θυμάμαι τα γεγονότα αυτά να το δείχνω στα παιδιά μου και τα εγγόνια μου και να τους διηγούμαι αυτή την ιστορία, όπως έφερε ο μακαρίτης ο πατέρας μου τα παράσημα του από τις νίκες που του θύμιζαν τις ηρωικές και συνάμα τραγικές στιγμές εκείνων των μαχών το 1912, 1913 έως και το 1917... Όστροβον, Σόροβιτς, Κορυτσά! Κιλκίς-Λαχανά, Κρέσνα-Τσουμαγιά. Δάκρυα κυλούσαν από τα μάτια μου, συναισθανόμενος την συνέχεια, την αλυσίδα, την διάρκεια των υπέρ της Πίστεως και της Πατρίδος Αγώνων των Ελλήνων Ηταν η σειρά της δικής μου της γενιάς.

Τότε από το ύψωμα ακούσαμε ελληνικές φωνές και είδαμε δικούς μας στρατιώτες να προχωρούν παρατεταγμένοι προς το χωριό. Φωνάξαμε να μας βοηθήσουν, μα οι φωνές μας από την αιμορραγία, τον πόνο είχαν εξασθενήσει. Αλλά και από την φασαρία πού έκαναν οι ίδιοι δεν ήταν δυνατόν να μας ακούσουν. Τους βλέπαμε να απομακρύνονται και απογοητευθήκαμε!

-Μήπως σε κρατάνε τα πόδια σου να πάς εσύ να τους φθάσεις; ρώτησα τον συνάδελφο. Κούνησε το κεφάλι του αρνητικά.

-Δεν σ'αφήνω μόνο σου, μου είπε. Με συγκίνησε η αυταπάρνηση και η ευγένεια της ψυχής του! Δεν κοίταξε τον εαυτό του όπως ίσως θα έκαναν οι περισσότεροι. Έμεινε πίσω για μένα. Ειλικρινά τα πιο ζεστά και βαθιά ανθρώπινα αισθήματα ευγνωμοσύνης κατέκλυσαν την ψυχή μου. Τότε ο συνάδελφος Κώστας, έσκυψε και δείχνοντας μου την πλάτη, του μου είπε.

- Ανέβα Μίμη στην πλάτη μου και κρατήσου καλά. Αν μείνουμε εδώ να περιμένουμε, θα παγώσουμε από το κρύο. Ας προσπαθήσουμε μόνοι μας να πάμε σε κάποιο σπίτι και μετά, βλέπουμε.

Είχε δίκαιο. Με κόπο και πόνο και μετά οπό πολλές αποτυχημένες προσπάθειες κατόρθωσα να ανεβώ στην πλάτη του. Το χέρι του πονούσε, το πόδι μου το ίδιο και είχαμε αρχίσει να μουδιάζουμε από το κρύο, αλλά τα καταφέραμε. Η βροχή είχε ξαναρχίσει. Τα γκρίζα σύννεφα κι η ομίχλη μας τριγύριζαν σαν σάβανο. Σαν μεθυσμένοι κατηφορίσαμε προς το χωριό. Το θέαμα για κάποιον τρίτο θα ήταν κωμικοτραγικό. Οι πόνοι μας γίνονταν αβάσταχτοι. Ο Κώστας είχε λαχανιάσει. Η αιμορραγία στο χέρι του, το βάρος μου και το κρύο τον είχαν εξουθενώσει. Το καταλάβαινα κι η ευγνωμοσύνη μου για την πράξη του πλημμύριζε την ψυχή μου. Θα μπορούσε να με είχε αφήσει εκεί που με βρήκε. ‘Η να φύγει μόνος του και να προσπαθήσει να ειδοποιήσει για μένα..ή...πολλά τα ή... Όμως όχι. Βρισκόμαστε κι οι δύο, ο ένας επάνω στον άλλον σ' έναν λασπωμένο χωματόδρομο, ενός Βορειοηπειρωτικού χωριού, τραυματισμένοι, εξαντλημένοι, ανήμποροι πλέον μα όμως αλληλέγγυοι και Δόξα τω Θεό, ζωντανοί. Η Μεγαλόχαρη μας είχε σκεπάσει και μας είχε σώσει.


Το σπίτι ιδιοκτησίας Ιωάννου και Αμαλίας Ζιώγκα

Μπροστά μας υψωνόταν ένα μεγάλο πέτρινο σπίτι (3) με πολλά παράθυρα από την πλευρά του δρόμου και μια τεράστια ξύλινη αυλόπορτα. Κτυπήσαμε δυνατά και κροταλίσαμε το σιδερένιο ζεμπερέκι. Σε λίγο ακούστηκαν βήματα στην εσωτερική αυλή και σύρτες να τραβιούνται. Η πόρτα μισάνοιξε, ένα κεφάλι πρόβαλε λίγο διστακτικά πίσω από το πορτόφυλλο και αμέσως, ω του θαύματος, η πόρτα άνοιξε!

Αμαλία Ζιώγκα (1905-2002)

Μια ψηλή γεροδεμένη γυναίκα στεκόταν στην είσοδο. Μας κοίταξε καλά και σταδιακά πέρασαν από το πρόσωπο της διάφορες εκφράσεις. Συγκινημένη γονάτισε επάνω στις λασπωμένες πέτρες της αυλής κι έσκυψε το αρχοντικό της μαντηλοφορεμένο κεφάλι και φίλησε τα πόδια μας. Μα τι κάνετε εκεί; ρωτήσαμε με όση φωνή μας είχε απομείνει μ' ένα στόμα κι οι δύο.

-Είχα ορκιστεί να φιλήσω τα πόδια των ελευθερωτών μας! Τα πόδια των πρώτων Ελλήνων στρατιωτών που θα έφθαναν στο χωριό μας, στο σπιτικό μας ελευθερωτές!

Τα μάτια μας έσταζαν δάκρυα. Τέτοια υποδοχή δεν την φανταζόμαστε. Δάκρυα κυλούσαν κι από τα δικά της μάτια. Σηκώθηκε, άνοιξε διάπλατα την πόρτα της κι άπλωσε τα χέρια της σε μία κίνηση, σε μία αγκαλιά να περάσουμε.

- Περάστε παλικάρια μας! Περάστε αδέλφια μας! Περάστε ελευθερωτές μας!

Τότε κατάλαβε το πόσο τραυματισμένοι είμαστε. Έβαλε μια φωνή και μας βοήθησε να φθάσουμε στην σκάλα. Εκεί έγειρε ο Κώστας και με ακούμπησε όσο πιο σιγά μπορούσε στα σκαλοπάτια. Εβγαλε έναν βαθύ αναστεναγμό και σωριάστηκε πλάι μου ξέπνοος από την τόση υπεράνθρωπη προσπάθεια που είχε καταβάλει.

Για πότε γέμισε η σκάλα, η αυλή φωνές και πρόσωπα δεν καταλάβαμε. Σαν να σήμανε συναγερμός. Μας ελευθέρωσαν από τους γυλιούς, τις μουσκεμένες χλαίνες, τα κράνη και τ'άμπέχωνα.

Σε λίγο, ο ψυχογιός της αρχόντισσας έκοβε μ' ένα ψαλίδι το παντελόνι μου. Η εικόνα που παρουσίαζε το πόδι μου με άφησε άφωνο. Ηταν καταμέλανο κι αιμορραγούσε σε πολλά σημεία. Αλλά το κυρίως τραύμα ήταν στο γόνατο. Το κοίταζα κι έκανα τον σταυρό μου. "Παναγία μου! Άγιε μου Γεράσιμε κι Άγιε μου Βλάση!" ψιθύρισα. Θα ξαναπερπατήσω; Θα μείνω κουτσός ή μήπως και μου κόψουν το πόδι; Οι σκέψεις θόλωσαν το μυαλό μου. Ανησύχησα πολύ για το πόδι μου. Μα οι περιποιήσεις και η αγάπη με την οποίαν μας περιέβαλαν αυτοί οι άνθρωποι μας έκαναν τόση εντύπωσα. Σε λίγο μας έπλυναν με ζεστό νερό, μας έδωσαν καθαρά ρούχα να φορέσουμε και μας έβαλαν σε κρεβάτια να αναπαυθούμε και να κοιμηθούμε. Τα λευκά σεντόνια έτριζαν από καθαριότητα, κολλαρισμένα και μοσχοβολούσαν λεβάντα. Μας σκέπασαν με υφαντές κουβέρτες. Το πόδι μου το είχαν τυλίξει με επιδέσμους και ένα αφέψημα πού μου είχαν δώσει είχε λιγοστέψει τους πόνους μου.

Ο Νικολιός ο παραγιός είχε πάει στην πλατεία να ειδοποιήσει τον στρατό για μας. Το τί γινόταν στην πλατεία μας είπε όταν γύρισε, χαλασμός! Γλέντι τρικούβερτο! Οι χωριανοί πανηγύριζαν την Ελευθερία τους! Μα και στο σπίτι του νοικοκύρη Γιάννη Τσόγκα (πρόκειται για τον Γιάννη Ζιώγκα) που ήταν στην Αμερική και είμαστε φιλοξενούμενοί του καθώς μας είπαν, έγινε μεγάλο γλέντι. Αργότερα μας έφεραν να φάμε. Ώ Θεέ μου μεγαλεία.

Από μία μεγάλη πορσελάνινη σουπιέρα μας σέρβιραν αχνιστή κοτόσουπα με τραχανά, αυγοκομμένη. Με λεμόνι και πιπεράκι. Τρώγοντας κάναμε κι εμείς γλέντι. Νηστικοί, πεινασμένοι, κακοπαθημένοι, μας φάνηκε ότι δεν είχαμε ξαναφάει πιό νόστιμη σούπα! 'Ακολούθησε ο μεζές... πανδαισία. Ούτε στα πλουσιότερα ανάκτορα, ούτε τα πολυτελέστερα εδέσματα δεν θα μας έκαναν τόση ευχαρίστηση κι εντύπωση. Ποτέ δεν θα ξεχάσω την φιλοξενία τους, την αγάπη τους, την προσφορά τους, τον ελληνισμό τους. Ας είναι καλά όσοι απ’αυτούς τους ανθρώπους ζούνε, κι ο Κύριος ας αναπαύει τις ψυχές των κεκοιμημένων που μας άνοιξαν το σπίτι τους και την καρδιά τους.

Η οικοδέσποινα έδωσε το πρόσταγμα να μας αφήσουν να κοιμηθούμε. Πριν φύγει μας έδωσε πάλι το αφέψημα και πράγματι κοιμηθήκαμε βαριά σαν μολύβι. Ηταν η κούραση, ήταν η αϋπνία τόσων ημερών, το αίμα που είχα χάσει, ο πόνος που με κατέβαλε, η συγκίνηση; Δεν ξέρω. Κοιμήθηκα σαν μωρό.

Το πρωί μας ξύπνησαν οι ζητωκραυγές από τον δρόμο. Μπήκε η νοικοκυρά κι άνοιξε διάπλατα τα παράθυρα. Του 'Αγίου Νικολάου σήμερα κι οι καμπάνες κτυπούσαν χαρμόσυνα. Σύρθηκα μέχρι το παράθυρο. Ο Κώστας είχε ήδη πιάσει θέση. Τι ήταν εκείνο που αντικρίσαμε Θεέ μου; Όλο το χωριό είχε ξεχυθεί στους δρόμους. Σε κάθε παράθυρο ανέμιζε από μία ελληνική σημαία. Τις είχαν υφάνει στους αργαλειούς, τις φύλαγαν στην κασέλα τους γι'αυτήν την ώρα, την ώρα της λευτεριάς. Μ'αυτό τον βαθιά κρυφό πόθο ζούσαν οι Βορειοηπειρώτες. Και τώρα βίωναν οι άνθρωποι σαν σε όνειρο, αυτό που χρόνια περίμεναν: την λευτεριά τους.

Στο αρχοντόσπιτο, οι περιποιήσεις έδιναν κι έπαιρναν. Μας έφεραν ζεστό, φρεσκοαρμεγμένο γάλα, καφέ, χονδρές φέτες ψωμί, τουλουμίσιο τυρί και μέλι. Όταν αποφάγαμε και πήραμε και πάλι το ευπρόσδεκτο πια αναλγητικό αφέψημα, η οικοδέσποινα μας είπε ότι περίμεναν με λαχτάρα να μας δουν κάποιοι συγχωριανοί της. Εμάς; Ναι Διότι σ'εσάς βλέπουμε τους ελευθερωτές. Τα παιδιά μας. Αυτούς που τραυματίστηκαν απελευθερώνοντας το χωριό μας. Αυτό που ακολούθησε ήταν πάνω από τη φαντασία μας. Παρέλασε όλη η γειτονιά να μας ευχηθεί τα δέοντα. Με περηφάνια και συγκίνηση δεχθήκαμε τις εκδηλώσεις αγάπης και πατριωτικού ενθουσιασμού των κατοίκων του χωριού. Μέσα σ'αυτό το κλίμα έφθασαν και οι τραυματιοφορείς του λόχου να μας μεταφέρουν στο πρόχειρο ιατρείο που είχε συσταθεί για την περίθαλψη των τραυματιών. Έτσι, με συγκίνηση κι αισθήματα ευγνωμοσύνης, αποχαιρετήσαμε την φιλόξενη ευεργέτιδά μας, την οικογένεια της και το σπιτικό της που μας αγκάλιασε με τόση στοργή και φροντίδα. Ποτέ δεν θα ξεχάσω αυτούς τους ανθρώπους. Θα τους ευγνωμονώ όσο ζω και θα προσεύχομαι γι αυτούς. Το μικρό διάλειμμα της ανάπαυλας, των περιποιήσεων, της ζεστασιάς, της οικογενειακής θαλπωρής τελείωσε. Πίσω στην ζωή του πολεμιστή τώρα. Στο αντίσκηνο που λειτουργούσε σαν ιατρείο ο γιατρός μας εξέτασε. Έβγαλε την σφαίρα από το χέρι του Κώστα, τον έραψε, τον περιποιήθηκε και τον έστειλε να του γράψουν αναρρωτική άδεια. Μετά γύρισε σ' έμενα. Με κατάπληξη με άκουσε να του διηγούμαι για το πώς έπεσε το θραύσμα της οβίδας μέσα στην χούφτα μου. Και με ακόμα μεγαλύτερη κατάπληξη διαπίστωσε ότι το γόνατο και τα κόκαλα δεν είχαν πειραχτεί. Εκανε τον σταυρό του. Δεν είχε ξαναδεί τέτοιο διαμπερές τραύμα που να μην έχουν πειραχτεί τα οστά ή τα νεύρα. Μου είπε ότι ήμουν τυχερός στην ατυχία μου και με περιποιήθηκε με μεγάλη προσοχή.

- Άγιο είχες! μου είπε χαμογελώντας. Με καθησύχασαν τα λόγια και η συμπεριφορά του κι ευχαρίστησα και πάλι την Παναγία, τον Άγιο Γεράσιμο και τον Άγιο Βλάσιο πολιούχους του Ξυλοκάστρου και προστάτες μου. Και βέβαια τον Άγιο Σάββα που γιόρταζε την ημέρα που τραυματίστηκα.

Από κει και μετά οι διαδικασίες ακολούθησαν τον δρόμο τους με ρυθμούς χελώνας, πολλά εμπόδια και δυσκολίες λόγω των συνθηκών πολέμου και του χειμώνα που έπεφτε βαρύς. Διακομισθήκαμε στο Στρατιωτικό Νοσοκομείο Ιωαννίνων και από εκεί στο Μεσολόγγι.

Εδώ θα ήθελα να σταθώ στον αποχαιρετισμό μου με τον Κώστα, ο οποίος έφυγε απ' τα Γιάννενα για το σπίτι του με άδεια ενός μηνός. Πέσαμε ο ένας στην αγκαλιά του άλλου και κλαίγαμε σαν μικρά παιδιά. Είναι αλήθεια ότι ο τραυματισμός μου με είχε κάνει πολύ ευσυγκίνητο.

Μου έσωσες την ζωή, ο Θεός να σου δίνει πάντα υγεία κι ευτυχία κι ότι άλλο επιθυμείς, του ευχήθηκα με ευγνωμοσύνη. Καλή αντάμωση!

Το ίδιο θα έκανες κι εσύ, μου απάντησε ταπεινά. Περαστικά. Και καλή αντάμωση. Αυτή ήταν και η τελευταία φορά που τον είδα.

Εδώ τελειώνει η μαρτυρία του για τα γεγονότα στο Βουλιαράτι. Ο Μαστέλλος μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο Μεσολογγίου και στη συνέχεια στο νοσοκομείο Λουτρακίου για να επουλωθεί το τραύμα του.

Επέστρεψε στο σπίτι του και το 1995 έφυγε απ’τη ζωή. Στο τέλος του βιβλίου του αναφέρει επί λέξει "Είμαι ευγνώμων δια βίου προς τους συμπολεμιστές μου που στάθηκαν κοντά μου στις δύσκολες στιγμές του πολέμου και προς την οικογένεια του Ιωάννου Ζιώγκα που μου πρόσφερε μαζί με τις πρώτες βοήθειες, αγάπη και καλοσύνη και μου έδειξε τον βαθύ ελληνισμό της ψυχής των βορειοηπειρωτών".

Υποσημειώσεις:

[1] Στο βιβλίο αναγράφεται ημερομηνία 5 Δεκεμβρίου 1940. Η ημερομηνία αυτή είναι λανθασμένη. Από δημόσια έγγραφα (βλ. απόσπασμα φύλλου μητρώου που παρατίθεται στη συνέχεια) προκύπτει ότι τραυματίστηκε στις 30 Νοεμβρίου 1940. Βλ. επίσης ΓΕΣ/ΔΙΣ "Ελληνική αντεπίθεσις σελ.97). Αναφέρεται ακόμη και στον κατάλογο με τους 130 τραυματίες που διέσωσε ο δάσκαλος του χωριού Βουλιαράτι Γεώργιος Καλυβόπουλος με το λανθασμένο επώνυμο Γκαστέλος (βλ.Αγαθ.Παναγούλια "Οσοι δε γύρισαν από το μέτωπο -Αθήνα 2002 σελ.104).

(2) Ο Ανθγός Καρβέλης Σπυρίδων με καταγωγή από το Μεσολόγγι τραυματίστηκε στις μάχες του υψώματος Αγίου Αθανασίου στο χ.Βουλιαράτι. Αναφέρεται στον κατάλογο με τους 130 τραυματίες όπως παραπάνω.
(3) Το φιλόξενο σπίτι που πρόσφερε βοήθεια και περιποίηση στους τραυματίες ήταν του Ιωάννου Ζιώγκα (1886-1975) και της Αμαλίας Ζιώγκα (1905-2002) και όχι Τσόγκα όπως εσφαλμένα αναφέρεται στο βιβλίο του τραυματία μαχητή του' 40. Οι διαπιστώσεις αυτές έγιναν από επιτόπια έρευνα στο χωριό Βουλιαράτι απ'όπου και οι φωτογραφίες.

ΕΥΧΕΣ

2011-04-22T12:57:00.000-07:00

Εύχομαι σ'όλους τους αναγνώστες και φίλους
ΚΑΛΟ ΠΑΣΧΑ και ΚΑΛΗ ΑΝΑΣΤΑΣΗ

Το ανέσπερο φως της Αναστάσεως να φωτίσει τους ισχυρούς της γης και να επικρατήσει ειρήνη στις ταραγμένες περιοχές του πλανήτη.

Γεγονότα του’40 στη Γλύνα Δρόπολης

2011-04-02T02:19:00.000-07:00

Μια μαρτυρία μαχητή του’40

Συνεχίζοντας την ιστορική μου έρευνα για τους πεσόντες του’40, εντόπισα ένα μικρό βιβλίο του δάσκαλου Αλέξανδρου Λαζάνη, που περιλαμβάνει τις αναμνήσεις του από το μέτωπο του 1940.

Όπως γράφει στο εισαγωγικό του σημείωμα με το βιβλίο αυτό θέλει να εξωτερικεύσει, να κοινολογήσει και να περιγράψει μερικά χαρακτηριστικά περιστατικά της ζωής του στο μέτωπο, στο σκληρό εκείνο πόλεμο του 1940, που δίκαια αποκλήθηκε Ελληνικό θαύμα.

Ανάμεσα στα πολλά που γράφει, αναφέρει και ένα περιστατικό που έζησε στο χωριό Γλύνα της Δρόπολης.

Γράφει τα εξής:

Μπαινοντασ στη γλυνα

"Η Γλύνα είναι το δεύτερο Ελληνικό χωριό μετά την Επισκοπή που την περάσαμε αμέσως μετά τα σύνορα. Η Επισκοπή έχει άφθονα νερά και πολλά μποστανικά. Η Γλύνα όμορφο χωριό, μ' ωραία Εκκλησιά και Σχολειό, με καθαρά Ελληνικό πληθυσμό που μιλάει και ζει Ελληνικά σ' όλες τις εκδηλώσεις του καθημερινού του βίου.

Είχαν περάσει απ' εδώ πριν από μας, χωρίς να σταματήσουν, τα πεζοπόρα τμήματα του Στρατού μας που κυνηγούσαν τον εχθρό για να μη χάσουν την επαφή μ' αυτόν. Η ημέρα ήταν από τις καλές χειμωνιάτικες ημέρες. Φτάνοντας στο μεσοχώρι του χωρίου, όπου βρίσκονταν οι περίφημες βρύσες της Γλύνας είδα με τα μάτια μου το περιστατικό ετούτο:

Μια γυναίκα, αντρογυναίκα θα 'λεγα, που φαίνεται πως δεν είχε ιδεί το στρατό που πέρασε την προηγουμένη ημέρα, τρέχει προς το μέρος της φάλαγγας των τμημάτων μας φωνάζοντας: "Που είστε χρυσά μου παιδιά! Καλώς ορίσατε ελευθερωτές μας" κι έπιασε τα λουριά από τα ηνία των αλόγων και τα φιλούσε.

Πιάνει και το ντουφέκι φαντάρου και το φιλούσε έξαλλη από χαρά και συγκίνηση μαζί. "Ζήτω η Ελλάδα παιδιά μου. Ζήτω η Ελλάδα μας". Κι όσες ημέρες μείναμε στη Γλύνα γι' ανάπαυση, η γυναίκα αυτή καθημερινά επισκεπτόταν όλους τους λόχους και συνομιλούσε μ' αξιωματικούς και φαντάρους.

Ομως η γυναίκα αυτή κι όλοι οι Έλληνες αυτού του χωριού κι όλης της Β. Ηπείρου έμειναν πάλι σκλάβοι".

Αυτά γράφει ο μαχητής του’40 για τη Γλύνα και τους ανθρώπους της.

Γεγονότα του’40 στη Δούβιανη Αργυροκάστρου

2011-04-01T23:49:00.000-07:00

Δούβιανη Αργυροκάστρου -Μερική άποψη

Μια μαρτυρία Ελληνα Ανθυπολοχαγού του' 40

Στα χαμηλά αντερείσματα του Πλατυβουνίου (Μάλι Γκιέρ το λένε σήμερα) ανάμεσα στα χωριά Σωφράτικα και Χάσκοβο είναι χτισμένο το χωριό Δούβιανη της Δρόπολης.
Πριν από 70 χρόνια κατά τον Ελληνο-ιταλικό πόλεμο στην περιοχή της Δρόπολης έγιναν σημαντικά πολεμικά γεγονότα με τους οπισθοχωρούντες ιταλούς.
Την 1η Δεκεμβρίου στο ύψωμα Αγίου Αθανασίου στο Βουλιαράτι έγινε μια φονική μάχη με απώλειες από την Ελληνική πλευρά 15 νεκρούς και 130 τραυματίες.

Λίγο πιο κάτω στο ύψωμα 1160 του Πλατυβουνίου έγινε άλλη φονική μάχη με απώλειες 15 νεκρούς και 88 τραυματίες. Εδώ έπεσε νεκρός και ο ηρωϊκός ταγματάρχης Ζώης Ζακυνθινός για τον οποίο γίνεται εκτενής αναφορά σε προηγούμενες αναρτήσεις του ιστολογίου μου.
Ο Ελληνικός στρατός το πρώτο δεκαήμερο του Δεκεμβρίου συνέχισε τις επιθετικές του επιχειρήσεις και στις 7 Δεκεμβρίου είχε φθάσει στη γραμμή του υψώματος Μακρύκαμπος (ύψωμα 1537) και στο χωριό Δούβιανη.

Την επόμενη ημέρα καταλήφθηκε η Δερβιτσάνη και το Αργυρόκαστρο και ο πόλεμος μεταφέρθηκε βαθιά στο εσωτερικό της Αλβανίας.
Στην ιστορική έρευνά μου για τους πεσόντες του’40 εντόπισα το ημερολόγιο του τότε Ανθυπολοχαγού Ιάσονα Καλαμπόκα που δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «ΕΘΝΙΚΟΣ ΚΗΡΥΞ» στις 17 Ιανουαρίου 1975 και ανάμεσα στα άλλα αναφέρει και τα εξής:

8 Δεκεμβρίου 1940

«Όλα μπορεί να τα υποφέρει κανείς εκτός από την πείνα. Περνάμε τη μέρα μας νηστικοί σε μια πλαγιά, καταχωμένοι στα χιόνια. Το βράδυ φεύγουμε πάλι. Στο δρόμο μας δίνουν ένα έκτο μια κουραμάνας, τέσσερα σύκα, μια ρέγγα και ένα κουτί τσιγάρα. Βαδίζουμε προς τη Δούβιανη. Το πρωί κατασκηνώνουμε σε ένα δάσος καχεκτικό, σχεδόν πεθαμένο. Εμείς όμως ζούμε ακόμα και η πείνα μας βασανίζει.

9 Δεκεμβρίου 1940

Ολη την ημέρα δεν φάγαμε τίποτα και το απόγευμα ξεκινάμε με άδειο στομάχι. Σε λίγο ξαναγυρίζουμε πίσω, σύμφωνα με μια διαταγή που μας προλαβαίνει στο δρόμο. Δίνω την κουβέρτα μου στον επιλοχία Αναστασάκο, παίρνω το φίλο μου Τσούνια και κατεβαίνουμε σ’ένα κοντινό χωριό (τη Δούβιανη) για να βρούμε στέγη και τροφή. Φως πουθενά. Πόρτες μανταλωμένες, παράθυρα κλειστά. Κτυπάμε και κανείς δεν μας ανοίγει. Ο ένστικτος φόβος έχει στρέψει τους χωρικούς χιλιάδες χρόνια πίσω. Γίναν οι άνθρωποι των σπηλαίων. Εδώ όμως υπάρχει ένα φιλόξενο Ελληνικό σπίτι. Ο δάσκαλος Χρήστος Καλυβόπουλος κάνει ότι μπορεί για να μας περιποιηθεί. Ιδιαίτερα εμένα, που υποφέρω απ’το στομάχι μου. Το πρωί ξεκινάμε για το Αργυρόκαστρο».

Αυτά γράφει ο Ελληνας Ανθυπολοχαγός για την φιλόξενη Δούβιανη.

Η Δούβιανη τόπος τιμής για άγνωστο Ελληνα μαχητή του’40

Ο τάφος του άγνωστου Ελληνα στρατιώτη

Στις 6 Δεκεμβρίου 1940, το πρωί λίγο πιο έξω απ’το χωριό σε μία χαράδρα βρέθηκε νεκρός ένας Ελληνας μαχητής. Είχε ξεπαγιάσει. Οι κάτοικοι τον πήραν και τον τίμησαν όπως έπρεπε. Τον έθαψαν με τιμές στο νεκροταφείο του χωριού τους, τοποθέτησαν στον τάφο του ένα πέτρινο σταυρό και άναβαν το κεράκι τους όταν μπορούσαν.

Το μνημείο του άγνωστου Ελληνα στρατιώτη

Το 2002 με τη φροντίδα της Δουβιανίτισσας καθηγήτριας Αγγελικής Γκάτζαρου στήθηκε μνημείο στον τάφο του άγνωστου Ελληνα φαντάρου, που έμεινε για πάντα στη Δούβιανη για να φωτίζει με τη φλόγα του καντηλιού την ανθρωπότητα να βλέπει τα ολέθρια αποτελέσματα και τα εγκλήματα των φασιστικών στρατευμάτων.

Η Δουβιανίτισσα ποιήτρια Αλκμήνη Μπούνταλη–Καραγιάννη έγραψε για τον άγνωστο Ελληνα φαντάρο, που φιλοξενεί το νεκροταφείο του χωριού της, το ακόλουθο ποίημα, που περιλαμβάνεται στην ποιητική συλλογή της με τον τίτλο ΕΙΡΗΝΗ την οποία με χαρά επιμελήθηκα το 2007.

ΣΤΟΝ ΑΓΝΩΣΤΟ ΣΤΡΑΤΙΩΤΗ

Το όνομα σου δε μαθεύτηκε ποτέ,
όσα κι αν πέρασαν χρόνια,
είσαι άγνωστος φαντάρος για μας,
που πολέμησες στα κρύα και στα χιόνια.

Ήσουν τότε 20χρονο παιδί
κι άφησες το σπίτι, τους γονείς σου
κι έτρεξες με τους άλλους στην πρώτη γραμμή,
στο κάλεσμα που σου' κανε η πατρίδα η λατρευτή.

Και είπες κι εσύ το ΟΧΙ στους κατακτητές,
ανδρείο παλικάρι του '40,
μα δεν ξαναγύρισες ποτές
κι έφυγες απ' τους δικούς σου για πάντα.

Πέρασαν χρόνια, δύσκολοι καιροί
κι αυτή σε περιμένει η καημένη,
μα μια άλλη μάνα στη αγκαλιά της σε κρατεί
κι αυτή ειν' η Βόρειο Ήπειρος η πονεμένη.

Και σου έριξε τρισάγιο, σ' άναψε κερί
και σου 'φερε λουλούδια μυρωμένα
και σου είπε: παλικάρι μου εγώ είμαι
η δεύτερη μάνα για σένα.

Πέρασαν χρόνια κι όλες οι γενιές,
που θα περνούν δεν θα μάθουν τ όνομα σου
"ο άγνωστος στρατιώτης" θε να λένε
θα βγάζουν το καπέλο και θα σκύβουνε μπροστά σου !..

Μνήμη Ηλείων πεσόντων του'40 που έμειναν για πάντα στη Ν.Αλβανία

2011-01-16T08:31:00.001-08:00

Στην ετήσια έκδοση "ΗΛΕΙΑΚΗ ΠΡΩΤΟΧΡΟΝΙΑ" (Εκδόσεις Βιβλιοπανόραμα) που κυκλοφόρησε πρόσφατα, περιλαμβάνονται 75 εργασίες συνεργατών της ανάμεσα στις οποίες και ένα 16σέλιδο αφιέρωμα για τους 160 Ηλείους πεσόντες του'40, που έμειναν για πάντα στην κεντρική και νότια Αλβανία.

Αξίζει να το διαβάσετε.

Οι "αγράμματοι" πρωταγωνιστές του 1821

2011-01-10T04:49:00.000-08:00

Οι "αγράμματοι" πρωταγωνιστές του 1821

Πρόσφατα από μέλος του Ελληνικού κοινοβουλίου έγινε λόγος για τους «Αγράμματους» πρωταγωνιστές του 1821 οι οποίοι μετά από 400 χρόνια σκλαβιάς ελευθέρωσαν τη χώρα.

Αντί άλλης απαντήσεως παραθέτω τον ιστορικό λόγο του Κολοκοτρώνη στην Πνύκα στις 7 Οκτωβρίου 1838. Μίλησε στους μαθητές του Γυμνασίου αφού προηγουμένως παρακολούθησε την ομιλία του Γυμνασιάρχη Γενναδίου, που ανέλυσε απόσπασμα από την ιστορία του Θουκυδίδη. Ο Κολοκοτρώνης ενθουσιάστηκε και θέλησε να μιλήσει και αυτός στους μαθητές.

Διαβάστε το ιστορικό κείμενο της ομιλίας του με τις παραινέσεις του στους νέους, που είναι πηγή σκέψεων και διδαγμάτων και πρέπει να διαβαστεί απ' όλους. Είναι μια ευκαιρία για όλους μας να θυμηθούμε, να διδαχθούμε και να προβληματιστούμε.

Να θυμηθούμε ότι το σήμερα και το αύριο είναι το παρελθόν μας. Αυτό που μας δρομοδείχνει την πορεία μας.

Καιρός είναι να πούμε όχι στην παρακμή, στην υποβάθμιση των αξιών και στην υποστολή των ιδανικών.

1.Ο ιστορικός λόγος του Κολοκοτρώνη στην Πνύκα (7.10.1838)

Σημείωση: Το κείμενο αυτό είναι από το φυλλάδιο που προσφέρεται στους μαθητές των σχολείων οι οποίοι επισκέπτονται τη Βουλή των Ελλήνων.

2.Ο Αρχιστράτηγος του Ελληνικού στρατού χωρίς δεύτερο σώβρακο

Ο Αρχιστράτηγος του ελληνικού στρατού «ο αγράμματος» Θεόδωρος Κολοκοτρώνης πολεμούσε με στερήσεις.

Δεν είχε δεύτερο σώβρακο να αλλάξει.

Διαβάστε το έγγραφο που έστειλε στον Κωνσταντή Αλεξανδρόπουλο από τη Στεμνίτσα της Γορτυνίας.

«Περιπόθητε κύρ Κωνσταντίνε 'Αλεξανδρόπουλε!

«…..νά προσπαθήσης νά μου εύρης μερικόν πανί, καί νά το δώσης εις το σπίτι του Γιάννη νά μου κάμουν εν σώβρακον, τό όποιον νά γίνη ολίγον μακρύ, μάλιστα τα καλαμόποδα νά γίνουν εως κάτω καί με κάθε τρόπο νά μου τό έξαποστείλης ότι δεν έχω διόλου καί τό προσμένω άφευκτα….»

Χάρη στον Κολοκοτρώνη και τους άλλους «αγράμματους» αγωνιστές του 1821 ορισμένοι νεοέλληνες σήμερα φορούν μεταξωτά σώβρακα.

ΕΥΧΕΣ /WISH

2010-12-22T01:44:00.000-08:00

Εύχομαι σε όλους τους αναγνώστες και φίλους στις 5 ηπείρους το/
I wish all readers and friends on 5 continents in

να είναι χαρούμενο και ειρηνικό/ to be happy and paeceful

Πεσόντες του'40 -Ταγματάρχης Ζώης Ζακυνθινός

2010-12-21T22:14:00.000-08:00

Ταγμ.Ζώης Ζακυνθινός - Η προτομή του στην Πάτρα και τα οστά του στο Βουλιαράτι Αργυροκάστρου

Στις 21 Δεκεμβρίου 2010 στην πλατεία "Πεσόντων του 1940" στην Πάτρα έγιναν από το Δήμαρχο Πατρέων τα αποκαλυπτήρια της προτομής του Ταγματάρχη Ζώη Ζακυνθινού.

Η Πάτρα μετά από 70 χρόνια τίμησε το δημότη της, υποδιοικητή του 12ου Συν/τος Πεζικού, που έπεσε ηρωϊκά μαχόμενος στο ύψωμα 1160 (Πλατυβούνι) της Δρόπολης.

Η εκδήλωση ήταν συγκινητική. Παραβρέθηκαν αρκετοί φορείς της πόλεως των Πατρών και στρατιωτικό άγημα που απέδωσε τιμές.

Παραβρέθηκαν και κατάθεσαν στεφάνι ο Σύνδεσμος Ιστορικών Συγγραφέων, που εκπροσωπήθηκε από τον Αγαθοκλή Παναγούλια και ο Πρόεδρος του Συλλόγου Βουλιαρατινών Αργυροκάστρου Ηλίας Τζούμπας, στο χωριό του οποίου φιλοξενούνται τα οστά του ηρωϊκού Ταγματάρχη.

Η προτομή του στην Πάτρα, την έδρα του 12ου Συντάγματος πεζικού και τα οστά του στο Βουλιαράτι Αργυροκάστρου κοντά στον τόπο τιμής.

Η προτομή του στην Πάτρα

Ο τάφος του στο Βουλιαράτι Αργυροκάστρου

Δείτε το σχετικό βίντεο του τηλεοπτικού σταθμού PATRA TV:

Πεσόντες του'40 -Μνήμη Ταγματάρχη Ζώη Ζακυνθινού

2010-12-17T06:02:00.000-08:00

Ο Ταγματάρχης Ζώης Ζακυνθινός του Ευσταθίου γεννήθηκε στην Καρυά Λευκάδας το 1893.

Στον πόλεμο του'40 βρέθηκε στο μέτωπο και ήταν υποδιοικητής του 12ου Σ.Π.

Στην τριήμερη μάχη για την κατάληψη του υψώματος 1160 (Πλατυβούνι) που βρίσκεται πάνω από τα χωριά Γεωργουτσάτες και Γράψη στην περιφέρεια Αργυροκάστρου φονεύθηκε από βλήμα πυροβολικού και τάφηκε στον τόπο τιμής (βλ.λεπτομέρειες σε προηγούμενο θέμα).

Μετά από 59 χρόνια έγινε ο εντοπισμός του τάφου του και τα οστά του τοποθετήθηκαν σε ατομικό τάφο στο στρατιωτικό κοιμητήριο Βουλιαρατίου.

Μετά από 70 χρόνια τοποθετήθηκε η προτομή του στην πλατεία "Αγωνιστών του 1940" στην Πάτρα. Τη φιλοτέχνησε ο καλλιτέχνης Γιάννης Μπάρδης και έγινε με δωρεά του Γ.Ε.Σ.

Τα αποκαλυπτήρια της προτομής του θα γίνουν την Τρίτη 21 Δεκεμβρίου 2010 από το Δήμαρχο Πατρέων κ.Ανδρέα Φούρα.

Θα τιμηθούν και οι συμπολεμιστές του τα ονόματα των οποίων αναγράφονται σε ειδική στήλη και αναφέρονται σε προηγούμενη ανάρτηση του ιστολογίου μου.

Καλούνται όσοι μπορούν να παραβρεθούν για να τιμήσουμε τον ηρωικό Ταγματάρχη και τους συμπολεμιστές του.

Τα οστά του στο Βουλιαράτι Αργυροκάστρου και η προτομή του στην Πάτρα, στην έδρα του 12ου Συντάγματος Πεζικού, που διηύθυνε ως υποδιοικητής.

Το ύψωμα 1160 (Πλατυβούνι) τόπος τιμής για τους Ελληνες μαχητές του'40

2010-12-17T04:57:00.000-08:00

Το ύψωμα 1160 (Πλατυβούνι ή Μάλι Γκέρ στα Αλβανικά) τόπος τιμής για τους Ελληνες μαχητές του’40

Του Αγαθοκλή Παναγούλια

Ιστορικού ερευνητή-Συγγραφέα

Θέση

Πάνω απ'τα χωριά Γεωργουτσάτες και Γράψη σε μια οροσειρά που καταλήγει στο Αργυρόκαστρο, υψώνεται το ύψωμα 1160 γνωστό ως Πλατυβούνι ή Μάλι Γκέρ στα Αλβανικά.

Το ύψωμα αυτό ελέγχει την κοιλάδα της Δρόπολης απ'όλες τις κατευθύνσεις καθώς και τον αυτοκινητόδρομο που τη διασχίζει.

Τα πολεμικά γεγονότα του’40

Από το δρόμο αυτό την περίοδο του'40 περνούσε οπισθοχωρώντας η κύρια δύναμη του ιταλικού στρατού κατευθυνόμενη προς το Τεπελένι ή προς Αγίους Σαράντα. Τμήματα του ιταλικού στρατού είχαν καταλάβει διάφορα υψώματα στην οροσειρά αυτή επιδιώκοντας την επιβράδυνση της προέλασης των Ελληνικών δυνάμεων ώστε να δοθεί χρόνος στις ιταλικές δυνάμεις να αποσυρθούν.

Κατά το τρίτο δεκαήμερο του Νοεμβρίου προωθήθηκαν στην περιοχή 2 συντάγματα της ΙΙΙ μεραρχίας το 6ο και το 12ο. Το πρώτο αναπτύχθηκε στην περιοχή από Πέπελι -Βουλιαράτι και κατέλαβε κατόπιν αγώνος την 1η Δεκεμβρίου το ύψωμα Αγίου Αθανασίου στο Βουλιαράτι. Την ίδια ημερομηνία το δεύτερο κατέλαβε κάτω από δυσμενείς καιρικές συνθήκες τα νότια αντερείσματα του υψώματος Πλατυβούνι. Την επόμενη ημέρα έγινε και άλλη προσπάθεια για την κατάληψη του υψώματος αλλά απέτυχε.

Οι Ιταλοί λόγω της ιδιαίτερης στρατηγικής σημασίας του υψώματος αυτού το οποίο κάλυπτε τις περιοχές Δελβίνου και Αργυροκάστρου και ήλεγχε τους δρόμους που οδηγούν από Κακαβιά προς Αργυρόκαστρο και Κακαβιά -Αγίους Σαράντα, είχαν δώσει ιδιαίτερη σημασία στην άμυνά του. Το είχαν οχυρώσει με πολυβολεία, χαρακώματα και ολμοβολεία και υποστηριζόταν από το Τάγμα των Αθανάτων. Στο τάγμα αυτό βρισκόταν και ο γιός του Μουσολίνι ο οποίος τραυματίστηκε στη μάχη αυτή.

Η προσπάθεια για την κατάληψή του επαναλήφθηκε και την τρίτη ημέρα και μετά από σκληρό αγώνα εκ του συστάδην καταλήφθηκε, αφού διαδραματίστηκαν σκηνές ηρωισμού υπό των οπλιτών του ΙΙ/12 Τάγματος. Στην τελική φάση του αγώνα σκοτώθηκε ο υποδιοικητής του 12ου Συντάγματος, ο Ταγματάρχης Ζώης Ζακυνθινός ο οποίος σε κάποια φάση για να απωθήσει τον εχθρό σηκώθηκε όρθιος και φονεύθηκε από βλήμα πυροβολικού. Οι ιταλοί πανικόβλητοι συμπτύχθηκαν στο παρακείμενο χωριό Μουζίνα αφού εγκατέλειψαν μεγάλο αριθμό όπλων και όλμων.

ΠΙΝΑΚΑΣ ΑΠΩΛΕΙΩΝ ΜΑΧΗΣ ΥΨΩΜΑΤΟΣ 1160


Σημ. Ο με α/α 14 τραυματίστηκε στο Πλατυβούνι και μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο Αγρινίου όπου και υπέκυψε.

Ο εντοπισμός του τάφου του Ταγματάρχη Ζώη Ζακυνθινού

Το μέρος που έθαψαν τον Ταγματάρχη Ζώη Ζακυνθινό γνώριζε ο βορειοηπειρώτης βοσκός Θεόδωρος Κύρου από το χωριό Γεωργουτσάτες. Θυμόταν που έθαψαν οι συνάδελφοί του τον «Ζώη» και μετά από 59 χρόνια στις 5 Ιουνίου 1999 υπέδειξε στους Ελληνες στρατιωτικούς τον τόπο της ταφής του.

Πορεία προς το ύψωμα για την υπόδειξη του τάφου του Ζώη Ζακυνθινού από το Βορειοηπειρώτη Θεόδωρο Κύρου

Εδώ μετά από 59 χρόνια εντοπίστηκε ο τάφος του Ταγματάρχη Ζώη Ζακυνθινού

Εντοπισμός και διαδικασία εκταφής

Τα οστά του μεταφέρθηκαν και τοποθετήθηκαν σε ατομικό τάφο στο στρατιωτικό κοιμητήριο Βουλιαρατίου όπου βρίσκονται άλλοι 58 μαχητές του'40.

Το πρώτο τρισάγιο υπέρ των ψυχών Ζώη Ζακυνθινού και 2 ακόμη στρατιωτών πριν την τοποθέτηση των οστεοκιβωτίων στους ατομικούς τάφους των.

Η φωτογραφία και ο τάφος του Ταγμ. Ζώη Ζακυνθινού στο στρατιωτικό κοιμητήριο Βουλιαρατίου

Επίσκεψη συγγενών για πρώτη φορά μετά από 62 χρόνια

Μετά από 62 χρόνια στις 28.10.2002 συνόδεψα τους συγγενείς των πεσόντων στο Βουλιαράτι όπου για πρώτη φορά αντίκρισαν τους τάφους των πεσόντων συγγενών τους. Συμμετείχε και η οικογένεια του Ταγματάρχη Ζώη Ζακυνθινού.

Στην εκδήλωση προς τιμήν των πεσόντων παραβρέθηκε ο Αρχιεπίσκοπος Τιράνων και πάσης Αλβανίας κ.Αναστάσιος, το Πανεπιστήμιο Αργυροκάστρου, τα σχολεία της περιοχής και πλήθος κόσμου.

28 Οκτωβρίου 2002. Τρισάγιο στο νεκροταφείο πεσόντων στο Βουλιαράτι χοροστατούντος του Αρχιεπισκόπου Τιράνων και πάσης Αλβανίας κ.Αναστασίου

28 Οκτωβρίου 2002. Ο γιός του Ταγματάρχη Ζώη Ζακυνθινού καταθέτει εκ μέρους των συγγενών στεφάνι στο ηρώο πεσόντων

28 Οκτωβρίου 2002. Ο Αρχιεπίσκοπος Τιράνων και πάσης Αλβανίας τελεί τρισάγιο στον τάφο του Ταγματάρχη Ζώη Ζακυνθινού

ΠΗΓΕΣ:

1.ΓΕΣ/ΔΙΣ.: Ο Ελληνικός στρατός κατά το δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο. Η Ελληνική αντεπίθεσις (14 Νοεμβρίου 1940 -6 Ιανουαρίου 1941) -Αθήναι 1966.

2.ΑΓΑΘΟΚΛΗ ΠΑΝΑΓΟΥΛΙΑ: Οσοι δε γύρισαν από το μέτωπο -Αθήνα 2002.

3.ΑΓΑΘΟΚΛΗ ΠΑΝΑΓΟΥΛΙΑ: Οι Ολύμπιοι που δε γύρισαν από το μέτωπο -Αθήνα 2005.

4.Πληροφορίες από επιτόπιες επισκέψεις στον τόπο τιμής και μαρτυρίες από επιζώντες μαχητές του 1940-41.

70η επέτειος του ΟΧΙ -Σχολική γιορτή Γυμνασίου Κρεστένων Ολυμπίας

2010-12-15T06:50:00.000-08:00

Στη μαθητική εκδήλωση του Γυμνασίου Κρεστένων Ολυμπίας για την 70η επέτειο του ΟΧΙ παρουσιάστηκε μεταξύ των άλλων και το υλικό που ακολουθεί.

Με το ηχητικό και τις εικόνες που προβάλλονται διασώζεται η ιστορική μνήμη για το έπος του'40.
Http://users.sch.gr//rmakri/1940.swf

ΤΟ ΤΕΥΧΟΣ 173 ΤΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ

2010-12-08T04:13:00.000-08:00